نه از جنس خودم نه از جنس شما

منتظر ماندن برای دخالت خارجی، یا اقدام برای تغییرات داخلی

2012-01-30T16:12:00.003+01:00

وضعیت ایران در حال حاضر در بی سابقه‌ترین شکل تاریخ سیاسی خود است. اسف‌بار‌ترین موقعیت اقتصادی که تنها می‌توان به دوبرابر شدن قیمت طلا و نیز پایین آمدن ارزش پول ملی تا حد نصف، در طول چهار ماه. استبداد سیاسی به تمام معنا، کودتای انتخاباتی که دو سال پیش انجام گرفته و هنوز که هنوز است ، فعالین سیاسی و مطبوعاتی به گروگان گرفته شده، در زندان هستند. سیر بازداشت‌ها هم در این دوره‌ی نزدیک به نمایش انتخاباتی مجلس، دارد اوج می‌گیرد. بی فعالیت کردن و منحل کردن بسیاری از نهاد‌ها و احزاب سیاسی در دو سال گذشته، حصر رهبران جنبش اعتراضی مردم که اکنون یک سال از حصرشان می‌گذرد. تحریم انتخابات. حتا از سوی تنها گروه سیاسی حکومتی نزدیک به جامعه‌ی مدنی، یعنی اصلاح‌طلبان حکومتی، این گونه تحریم سیاسی انتخابات از سوی تمامی گروه‌های سیاسی از اصلاح‌طلبان حکومتی‌گرفته تا اصلاح طلبان مدنی و تا آن سر طیفی که برانداز‌ها را نیز شامل می‌شود.در نوع خود بی سابقه بوده است.

.رشد بی سابقه‌ی خشونت‌های اجتماعی، از قبیل تجاوزهای گروهی، قتل‌های خیابانی و آمار رشد ۱۷ درصدی خودکشی، فروپاشی همبستگی اجتماعی،تحریم همه جانبه، حتا نفت که از سوی اتحادیه‌ی اروپا نیز تصویب شد.حمایت کشورهای عربی و نفت خیز از تحریم‌ها و اعلام آمادگی برای جبران بازار نفت تحریمی ایران،قدرت یافتن الگوی دخالت‌های مستقیم و غیر مستقیم بشردوستانه در مدل‌هایی شبیه لیبی و سوریه.

نگاهی گذرا به فهرستی از مسائل سیاسی،اجتماعی و اقتصادی مطرح شده در بالا به راحتی این را به مخاطب القا می کند که نخست می‌توان این فهرست را بسیار بلند‌بالا‌تر کرد و دوم این‌که این فهرست به طرز عجیبی برای حاف‍ظه‌ی عمومی مردم و نه تنها فعالان سیاسی، کاملا آشناست. زیرا اکثر این اتفاقات در همین دو سال و به ویژه در یک سال اخیر رخ داده است.

از سوی دیگر اصلی ترین گزینه‌ها و خطرناک‌ترین گزینه شاید گزینه‌ی جنگ و خطر حمله‌ی نظامی به ایران باشد. این گزینه اگرچه بنا به تحلیل‌های خوش‌باورانه و از سر امیدی که ناچار از ناامیدی است، گاه به گاه خواسته و ناخواسته پشت گوش انداخته می‌شود، اما واقعیتی غیر قابل انکار است. پیش از پرداختن به این موضوع که برنامه‌ی ما برای مقابله با جنگ چیست به نظرم صورت بندی از وضعیت سیاسی فعلی حاکمیت حال حاضر ایران و «پوزیسیون» و «اپوزیسیون» آن لازم است.

جمهوری اسلامی در دوران دهه‌ی شصت، با تمام توانش در اعدام و قتل و عام و حذف تمامی مخالفان در مناطق مرکزی و کشتار دسته جمعی در مناظق حاشیه‌ای ایران، خود را به حاکمیتی یک دست تبدیل کرده بود. این فشار استبداد سیاسی یک بار و در اواسط دهه‌ی ۷۰ منجر به جنبشی سیاسی به نام « دوم خرداد» شد. این اصلاح طلبی که بدنه‌ی آن جنبش‌های اجتماعی بود در هرم سیاسی‌اش از سوی سیاست‌مدارانی که در مجلس‌های سوم و چهارم تقریبا حذف شده بودند، احاطه شد و تقریبا توانستند هشت سال وضیعتی متفاوت از تمامی دوران سیاسی جمهوری اسلامی برای مردم ترسیم کنند. هرچند این هشت ساله بیشترین قدرت اش در دوره‌ی اول ریاست جمهوری سید محمد خاتمی بود و اصلی‌ترین دوره‌اش دوره‌ی دوساله‌ی دولت اول بود. اما پروژه‌ی بازنده‌ی «فتح سنگر به سنگر قدرت» که جای‌اش را به « از دست دادن سنگر به سنگر» داد کار را تا جایی پیش برد که در انتخابات ۸۴ تمامی قدرت را باختند . این بار در انتخابات سال ۸۸ جنبش تا حد زیادی احیا شد و خیز بلندی برداشته شده که متاسفانه معلوم شد آن انتخابات« صحنه آرایی» بیش نبود و کودتایی صورت گرفت که دولتیان بازنده‌ی دولت نهم دوباره قدرت را در دست گرفتند و این موجب بی نظیر‌ترین جنبش سیاسی تاریخ معاصر ایران شد.

در واقع حاکمیت جمهوری اسلامی، در سال ۸۸ در یک تصمیم انتحاری تصمیم به حذف همیشگی گروهی از سیاست‌مدران گرفت که با نام « اطلاح طلبان حکومتی» یا «اصلاح طلبان درون ساختاری»، شناخته می‌شدند. این امر هزینه‌ی بسیار بالایی داشت که حاکمیت متاسفانه، با ریختن خون مردم و زندانی و آواره کردن اکثریت قریب به اتفاق فعالانی سیاسی و مدنی ایران، از پس آن برآمد. اما این یک دست شدن دوباره‌ی حاکمیت تولید جنگ قدرتی نوین کرد. در میان کودتاچیان(نیروهای احمدی نژادی) و حامیان کودتا(نیروهای سید علی خامنه‌ای). اکنون حتا برای انتخابات مجلس، آن‌ها نه تنها حاضر به مشارکت حداقلی اصللاح طلبان و حضور آن‌ها به عنوان « اپوزیسیون درون نظام» نشدند، بلکه خود تولید اپوزیسیون جدید کردند و سعی دارند که تنور انتخابات را با اختلافات درون جناحی گرم‌کنند. حال با این شرایط چه تصوری در آینده‌ی ایران متصور است.

تصویر پوزیسیون: کودتا در کودتا یا کودتا بر کودتا

جماعت ( به کار بردن جماعت عمدی است زیرا که این گروه کاملا از نظر سیاسی جماعتی عمل می کنند و به شکل هیئت‌های مسجدی و پایگاه بسیجی، نه در شکل سازمان یافته‌ی تشکل‌های سیاسی مدرن هم‌چون احزاب یا دیگر نهاد‌های مدرن این بحث خود مجالی دیگر می طلبد) که با کمک و حمایت قدرت نهاد رهبری در ایران و دیگر نهادهای تابعه‌ی آن به قدرت رسیدند، اکنون که اصلاح طلبان را نیز برای رقابت در میان نمی‌بییند به فکر سهم بیشتری از قدرت هستند. اما فرق این گروه با گروه اصلاح طلبان این است که ، اصلاح طلبان حکومتی نیروهایی بودند که به طور نزدیک به یقین، دست‌شان از «نهاد‌های نظامی و امنیتی» و «نهاد‌های اقتصادی » کوتاه بود. برای همین تنها سنگر قدرت برای‌شان نهاد‌های انتخابی بود برای همین هم تحت هر شرایطی حاضر به شرکت در انتخابات بودند. اما جماعت احمدی‌نژادی گروهی هستند که اتفاقا بسیاری از آن‌ها از دل نهادهای نظامی و اقتصادی و امنیتی بیرون آمده‌اند. این گروه اگرچه کمیت‌شان به اندازه‌ی گروه حامی رهبری نیست اما قدرت و کیفیت و محددوه‌ی قدرت‌شان کاملا تاثیر گزار و قابل رقابت با گروه حامی رهبری هست.

از این رو آن‌چه در رقابت سیاسی و قدرت‌طلبانه‌ی این گروه که اکنون در تشکیل گروهی به نام « جبهه‌ی پایداری» از سوی حامیان و همفکران احمدی‌نژاد بر می‌آید، دو حالت است. یا گروه اول یعنی گروه سید علی خامنه‌ای و همراهان و حامیان و ذوب شدگان‌اش یک تصمیم انتحاری دیگر می‌گیرند و« کودتایی را علیه کودتا‌گرانی» که خودشان آن‌ها را علیه اصلاح طلبان به قدرت رساندند، صورت می‌دهند و بساط این گروه خودساخته و خودشیفته‌ی قدرت را در هم می‌پیچند، گروهی که رگه‌های عقاید افراطی دینی‌شان، بوی سیاست‌های طالبانیی را می‌دهد که حتا ممکن است سیل راه افتاده از آن، دامان دامن بوسان رهبری و عبای ولایت فقیه جمهوری اسلامی را نیز در بربگیرد.

اما امکان دیگر آن است که گروه دوم یعنی گروه خود بسنده‌ی احمدی‌نژادی‌ها، به رهبری و زعامت فکری « مصباح یزدی» به فکر «کودتایی در کودتا» باشند و با سو استفاده از این‌که رهبری و حامیانش در نتیجه‌ی حمایت‌ها یشان از کشتار و سرکوب پس از کودتای انتخاباتی راه بازگشتی ندارند، کودتای نهایی را این‌بار خود مرتکب شوند.

در این راستا می‌توان اشاره کرد که در طول یک سال گذشته احمدی نژاد دوبار در اظهاراتی مشکوک، دو عبارت بسیار مشکوک را به کار برده است. یک بار در مرقد امام خمینی گفته بود« خدمت آقای رییس هم می‌رسیم» و یک بار دیگر هم مدتی پیش گفته بود « نوبت بت بزرگ هم می‌رسد» اگر چه ظاهرا این امکان بعید می‌نماید که احمدی‌نژاد تا این حد علیه خامنه‌ای باشد، و یا با چنین عباراتی از وی یاد کند، اما حقیقتا بت بزرگ و اقای رییس چه کسی است؟ مطمئنا با توجه به سیل حملاتی که در طول دوسال گذشته به هاشمی رفسنجانی و خاندانش شده است، گمان نمی‌رود که احمدی نژاد از نام بردن صریح وی ابایی داشته باشد، و یا او را « بتی بزرگ و یا رییس» بنامد. بنابراین راستی در حال حاضر آقای رییس و بت بزرگ چه کسی یا کسانی هستند که احمدی‌نژاد دوبار تهدید به برخورد کرده است؟

تصویر اپوزیسیون:

اپوزیسیون قدیم، باز پوشانی

به دلیل سرکوب تمامی مخالفان و منتقدان و معترضان سیاسی نظام تازه پاگرفته‌ی جمهوری اسلامی، در دهه‌ی شصت تقریبا تمامی احزاب و گروه‌های سیاسی که همسوی کامل با نظام جمهوری اسلامی نبودند در این دهه‌ یا از بین رفتند و یا مجبور به مهاجرت و تبعید سیاسی شدند. بیش از سه دهه این احزاب در خارج از مرزهای کشور، در طول سالیانی نه چندان اندک در رویای فروپاشی این نظام بودند و بسیاری به گفته‌ی خودشان تا سال‌ها حتا چمدان‌هایشان را باز نکرده بودند تا شاید تغییراتی رخ دهد و آن‌ها بر گردند. اما چمدان‌ها باز شد و ماندند و در سالیان طولانی این احزاب به چند دلیل، از جمله: عدم حضور در بستر سیاسی و اجتماعی ایران، عدم وجود شبکه‌های اجتماعی و ارتباطی از جمله‌ی کانال های ماهواره‌ای و شبکه‌ی اینترنت و رشد آن و نیز عدم وجود شبکه‌های اجتماعی اطلاع رسانی، بسته بودن مدار تفکر خودشان و نیز عدم رویارویی سیاسی و تقابل سیاست ورزی با گروه سیاسی مخالف خودشان، فروپاشی بسیاری از آرمان‌ها و ایده‌ئال‌ها و نیز برنامه‌های فعالیت سیاسی و انشعاب‌ها و اختلاف‌های بی حد و حصر، هرگز نتوانستند شکلی منسجم و قدرت‌مند و فعال به عنوان یک اپوزیسیون سیاسی در تبعید را برای خود و دیگران متصور شوند. اما بیش از هرچیز شاید عدم ارتباط با جامعه‌ی ایران و نیز عدم آشنایی نسل جوان با آن ها بود و نیز جذاب نبودن شکل و گفتمان و هیئت مبارزاتی‌شان برای این نسل . این اپوزیسیون اگر قصد تقلیل و یا بی ارزش کردن مبارزات‌شان را نداشته باشیم که خود همین تبعید سی و اندی ساله و قبول درد غربت و دوری از تمامی آن چه حق‌شان بوده است به تنهایی کافی است که نام آن را، رنج مبارزه بگذاریم. اما به جز این‌ها معمولا فعالیت‌شان به برنامه‌های ماهواره‌ای و نهایتا تجمع‌های سیاسی در خارج از کشور و در مقابل سفارت‌خانه‌های جمهوری اسلامی محدود و معدود شده بود.

جنبش سبز اما فرصتی بود که اولا شعار« همه باهم هستیم» تقریبا بسیاری از مردم و سیاسیون ایرانی را چه در داخل و چه در خارج از کشور باهم هم‌نوا و هم‌قدم کند در مقابل این سفارت‌خانه ها . از سوی دیگر این حجم از فعالیت سیاسی و این جنبش بی سابقه‌ی سیاسی در داخل ایران خون سیاسی همگان را به جوش آورد و ورود آن‌ها را نیز به فضاهای شبکه‌های اجتماعی اینترنتی شدت و حدت بخشید. افول جنبش بعد از ۲۲بهمن ۱۳۸۸ و سرکوب تقریبی بخش خیابانی و بیرونی جنبش در داخل، فرصتی شد برای باز شدن این زخم اختلافات، که ظاهرا شور سیاسی به وجود آمده در چند ماه اولیه مرهمی بر آن نهاده بود.

اما از میان اپوزیسیون‌های قدیمی، تنها گروه سلطنت‌طلب‌ها بودند که به شکلی وسیع و سازمان یافته سعی در حضوری دوباره و فعال‌تر داشته‌اند و با برخورداری از چهره‌ای شناخته شده به نام « رضا پهلوی» فرزند شاه سابق ایران سعی در جذب محبوبیت و مشهوریت دارند. این‌گروه سعی در بازپوشانی برخی از ایده‌های اپوزیسیون خارجی را دارد که محتوایی ناسیونالیستی را پوشش می‌دهد. به ویژه در این فضای‌ چند ساله که سیاست‌های دولت احمدی نژادی موجب افول موقعیت ملی و فرهنگی و کاراکتر بین‌المللی ایران در منطقه و جهان شده است. به جز طرفداران همیشگی و خالص نظام سلطنت که در تمامی این سال‌ها گرد شاهزاده‌ی جوان که اکنون دیگر جوان نیست، بوده اند، این بار گروهی از سوپرناسیونالیست‌های فارسی، که طیف اصلی‌شان از میان شاخه‌ای از دانشجویانی که خود را «‌لیبرال» می‌خوانند دیده می‌شود. این گروه از نئوناسیونالیست‌های فارسی و نه ایرانی، با طرح پیشنهاد برنامه‌ی ناسیونالیستی که زمانی رضا خان پهلوی آن را طرح ریخته بود، اما این بار با ظاهری آراسته‌تر و با پیشنهاد رهبری آن توسط رضا پهلوی به عنوان کسی که شایستگی و شهرت لازم را برای یدک کشیدن چنین جبهه‌ای دارد پا به عرصه‌ی فعالیت گذاشته‌اند.

سه گروه اپوزیسیون نوین در خارج از کشور بعد از جنبش سبز؛هم پوشانی

اما از سوی دیگر بعد از سرکوب خیابانی جنبش سبز و به ویژه بعد از ۲۲ بهمن ۱۳۸۸، تقریبا اکثریت قریب به اتفاق فعالان سیاسی و مدنی و مطبوعاتی یا به زندان‌ها و بازداشت‌های طویل المدت گرفتارآمدند و یا بسیاری از آنان آواره‌ی مرزهای خارج از ایران شدند و یا مابقی آنان که ماندند، در محاق احکام تعلیقی و پرونده‌های باز و نیمه باز از فعالیت بازمانده‌اند. با سیل خروج فعالان سیاسی به خارج از کشور تقریبا جبهه‌های جدیدی از اپوزیسیون جمهوری اسلامی در خارج از کشور شکل گرفت.

اولین گروه گروهی ناشناخته و کم‌تجربه اما موقعیت‌شناس بودند که تقریبا از فرصت به محاق رفتن فعالیت‌های میرحسین موسوی و مهدی کروبی نهایتا فرصت را غنیمت شمرده و با نزدیک شدن به یکی از مشاوران میرحسین موسوی گروهی را به نام « شورای هماهنگی راه سبز امید» تشکیل دادند. گروهی که هنوز که هنوز است جز اردشیرامیرارجمند هیچ کس به صورت مشخص اعضای آن را نمی‌شناسد. البته که به طور غیر رسمی این گروه چندنفره دیگر افشا شده‌اند اما حاضر به اعلام موضع شفاف در مورد هویت خودشان نیستند.

اما گروه دوم گروهی بود که پس از مدتی و با خروج رجب‌علی مزروعی از اعضای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، تلاش بسیاری در آغاز خروجش به خرج داد که اپوزیسیونی در شکل جبهه‌ی اصلاح طلبان داخل کشور برای فعالیت تشکیل دهد. اما این حرکت تقریبا در همان اوایل شروعش به دلیل عدم استقبال دیگر فعالان سیاسی تقریبا در نطفه بی حاصل ماند.این گروه فعلا به حرکت پاندولی میان گروه مستقل و یا پیوستن به دیگر گروه مدعی جنبش سبز ادامه می‌دهد.

گروه سوم گروهی ازفعالین سیاسی بودند که معمولا مدعی مواضعی شفافتر و رادیکال‌تر و مستقل‌تر از اعضا و وابستگان احزاب اصلاح طلبی چون « مشارکت و مجاهدین» هستند و شناخته می‌شوندد. این گروه نزدیکی بیشتری با جامعه‌ی مدنی جنبش اصلاحات ایران داشته است. گروه‌های فعالین مستقل مطبوعاتی و سیاسی و دانشجویی، بیشترین اعضا و یا وابستگان آن را تشکیل می‌دهد. این گروه به دلیل فاصله‌ی زیادی که بین مواضع خود و مواضع اردشیر امیر ارجمند و نیز عدم شفافیت اعضای شورای تشکیل شده توسط آن‌ها وجود داشت سعی کرد گرد یکی از مشاوران آن یکی رهبر جنبش سبز، یعنی مهدی کروبی جمع شوند. این مشاور کسی جز «مجتبا واحدی» نبود. این گروه و مجتبا واحدی با اعلام طرحی به نام « گنگره‌ی ملی» شائبه‌های بوی تغییرات اساسی در آینده‌ی ساختار سیاسی ایران را تقویت کرد. چنین طرحی بسیار شبیه طرح‌هایی بود که قبل از حمله به افغانستان و نیز قبل از حمله ن‍ظامی به عراق بین معارضان و مخالفان ن‍ظام‌های سیاسی این کشورها صورت گرفته بود. به همین خاطر بود که از این پس، دامنه و عمق اختلافات بین حامیان و طرفداران این گروه سوم با گروه اول و دوم بسیار وسیع‌تر گشت و از سوی دیگر تلاش‌های دیگر گروه‌ها برای غافل نماندن از چنین گزینه‌ای افزایش داد و خبر دیدارهای آنان نیز با برخی مقامات اروپایی و آمریکایی نیز باز هم به صورت تکذیب و تایید نشده منتشر شد.

همه‌ی آن‌چه که گفته شد تنها شرح توصیفی و صورت بندی وضعیت پوزیسیون و اپوزیسیون حال حاضر نظام حاکم بر کشور ایران بود. اما اگر برگردیم به مقدمه‌ی این نوشتار یعنی وضعیت بسیار ویژه‌ی ایران، هم از نظر داخلی و هم از نظر بین‌اللملی، سوالی که پیش می‌آید این است که در چنین وضعیتی اگر امکان حمله‌ی نظامی به ایران مطرح باشد برنامه‌ی این گروه‌ها چیست؟ آیا اصلا برنامه‌ای دارند؟ اگر برنامه دارند برنامه‌هایشان کی و کجا اعلام شده است؟ اگر برنامه‌ای ندارند علت بی برنامگی‌شان چیست.

پایان شهادت‌طلبانه‌ی جمهوری اسلامی

به باور نگارنده حاکمیت فعلی ایران تصمیم خودش را برای ادامه‌ی راهی که در آغاز کرده است، گرفته است. این وضعیت ایران و نیز پرونده‌ی اتمی‌اش ما را به این باور می‌رساند که جمهوری اسلامی سعی دارد با « کش‌دادن» پرونده‌ی هسته‌ای خود را به ساخت بمب اتم نزدیک کند. چه اگر چنین کاری کند می‌تواند موقعیتی مثل کره‌ی شمالی برای خودش مهیا کند زیرا که به نیکی می‌داند تقریبا در حال حاضر در منطقه هم در محاصره است و هم روز به روز از هم‌پیمانان‌اش کاسته می‌شود.بنابراین راهی که در پیش گرفته چندان امکانی برای بازگشت‌اش ندارد. زیرا که باز گشت تقریبا یعنی ثبات داخلی و احتمال قدرت گرفتن نیروهایی به جز این نیروهایی که اکنون قدرت را در دست دارند. از نظر بین‌المللی هم راه بازگشت پیروز مندانه‌ای برای خود نگذاشته است. از سوی دیگر با نگاهی به پس زمینه‌ی مذهبی شیعی این نظام، یکی از انگاره‌های اصلی این مکتب سیاسی، «پایان شهادت طلبانه» است. پایان شهادت طلبانه معمولا مسیری بوده است که بعدها در یک جای دیگر سیاست خون‌خواهی و قیام مظلوم علیه ظالم در فرصتی دیگر دست بدهد. این سیاست یعنی جایی که امکان پیروز شدن نبود، نبرد را تا سر حد امکان ادامه دادن تا جایی که یا پیروز می‌شود و یا اگر شکست بخورد خود را در موقعیت یک قربانی شهید قرار دهد. جمهوری اسلامی تمامی تلاش‌اش را برای سرکوب داخلی به کار گرفته است. بنابراین بدش نمی‌آید اگر قرار است که تغییری زیر بنایی و یا شکستی بر او نائل شود این شکست در شکل یک جنگ با یک قدرت بزرگ باشد که شکل شکست همان شکل پیروزی نابرابر ظالم بر مظلوم باشد. چه بهتر که جمهوری اسلامی به دست یک قدرت بزرگ کافر جهان‌خوار یعنی آمریکا شکست بخورد تا به دست کسانی که علیه آن‌ها کودتا کرد و مردمی که بیش از ۸ ماه مستمر به سرکوب آنان پرداخت. از این رو این قدرت چه در دست « کودتا بر کودتاییان» بماند و چه در دست « کودتا در کودتاییان ادامه پیدا کند، آن‌ها ظاهرا از خونین شدن اوضاع ابایی ندارند. سیاست‌های این نظام حاکم به خوبی این را نشان می‌دهد که به آشوب‌‌کشاندن سیاست‌های دیپلماسی بین‌اللمی و منطقه‌ای را که هر عقل سلیمی را به تعجب وا می دارد.، آن چنان هم غیر عمدی و از سر نادانی نیست.

اپوزیسیون در کنش بی کنشی و سیاست معطوف به خوش بینی

اما اپوزیسیون ایرانی با همان صورت بندی کلی که گفته شد، متاسفانه برنامه‌ی ویژه‌ای برای عدم بروز جنگ تا این لحظه از خود نشان نداده است. حقیقت مسئله آن است وضعیت جنبش سبز ایران از زمان به حصر رفتن رهبران آن به محاق رفته است و حتا آن گروه « شورای هماهنگی» نیز که مدعی بیشترین نزدیکی به میر حسین و حتا مصادره‌ی جنبش سبز می‌باشد، کم‌ترین تلاش ممکن را برای راهی برای از حصر درآوردن رهبران جنبش ارائه داده‌اند. اکنون نزدیک به یک سال از حصر این رهبران می‌گذرد و در این یک سال دریغ از یک برنامه از سوی هر کدام از گروه‌های اپوزیسیون برای رفع حصر رهبرانی که زمانی همه خود را همراه آنان معرفی می‌کردند. این بی برنامه‌گی ممکن است گاه نا امیدانه ما را به این نتیجه برساند انگار بسیاری بد‌شان نمی‌آید که « میر و شیخ» هم‌چنان در حصر باشند. زیرا در حصر بودن آن‌ها میدان را برای تاخت و تاز‌های آنان و تلاش هر روزه برای مصادره‌ی جنبش مردمی به نام خود باز می‌گذارد. از سوی دیگر اگر حتا یکی از خبرهای دیدارهای برخی مقامات سیاسی و فعال جنبش و غیر جنبش با مقامات آمریکایی درست باشد انگار این انگاره تقویت می‌شود که این اپوزیسیون نوین نیز از نظر بین‌الملی دل به دخالت بشر دوستانه خوش کرده‌اند، تا کرزای‌های آینده‌ی ایران باشند.

از سوی دیگر این اپوزیسیون هرگز در طول این یک سالی که از حصر رهبران جنبش می‌گذرد هرگز چنان فعالیت نکرد تا بتواند حقیقتا جای خالی آن‌ها را پر کند. بلکه از نظر داخلی دلخوش کرده‌اند به این‌که شاید مردم بر اثر فشارها یک بار دیگر خیابان‌ها را تسخیر کنند و یا در تلاش بودند که شاید حاکمیت در انتخابات مجلس راهی نوین برای آن‌ها باز کند. راهی که آن‌ها تا آخرین لحظه منتظرش ماندند و وقتی به طور قطع ناامید شدند به طبل تحریم کوبیدند.

واقعیت قضیه آن است که با توجه به سیاست‌های آمریکا و نیز سیاست‌های جمهوری اسلامی که در این مدت شاهد بوده‌ایم بوی خوشی برای جلوگیری و قدم برنداشتن به سوی جنگ به مشام نمی‌رسد. اکنون سوال این است در این میانه و در این شرایط چرا اپوزیسیون خارج از کشور هیچ برنامه‌ی مشخصی برای خروج از منطقه‌ی خطر جنگ ارائه نمی‌دهد ؟

آن‌چه مشخص است نمی‌توان با حرف‌های شاعرانه و آه‌های پر سوز و گداز و اشعار ناسیونالیستی راه بر وقوع جنگ گرفت. موقعیت جمهوری اسلامی در حال حاضر « موقعیت غیر قابل تحمل» شده است. دیگر بحث این نیست که « اصلاح‌پذیر» هست یا نیست. بحث بر سر غیرقابل تحمل‌شدن‌اش برای جامعه‌ی جهانی است و این جامعه‌ی جهانی چه حق داشته باشد چه حق نداشته باشد احتمالا فرصت سوزی نمی‌کند تا یک کره‌ی شمالی دیگر سر راهش سبز شود. بنابراین احتمال تغییر سرنوشت این نظام بسیار نزدیک است. اما سوال این است اگر ما با سیاست جنگ مخالفیم یعنی با سرنوشتی که « دخالت خارجی» آن را تغییر دهد، باید به فکر برنامه‌هایی باشیم که خودمان تغییر درون سیستمی و درون کشوری بدهیم. بحث بر سر انتخاب همین راه است، یا موافقت و دل خوش کردن به امید‌های شاعرانه برای تحولات خارجی و یا دل به دریا سپردن برای تغییرات داخلی. اگر راه اول را قبول نداریم باید به فکر برنامه‌های مبارزاتی باشیم که در آن حتا اصلاح طلبان نیز باور کنند که دیگر بیرون نظام ایستاده‌اند. اگر راهی را بری خود متصور هستیم باید به این فکر باشیم جایی نرویم که بیرون جهان ایستاده باشیم. یعنی تن دادن به تغییرات داخلی و جلو گیری از تغییرات بیرونی و دخالت خارجی.

بازنشر در سحام نیوز

فیلم جدایی نادر از سیمین در دو بخش نامزد جایزه‌ی اسکار شد

2012-01-24T14:50:00.004+01:00

برای نخستین بار فیلمی از ایران (جدایی نادر از سیمین) در دو رشته نامزد جایزه اسکار شده است.
فیلم جدایی نادر از سیمین ساخته‌ی اصغر فرهادی از ایران، در دو بخش « بهترین فیلم‌نامه ارژینال» و «بهترین فیلم خارجی» کاندید جایزه‌ی اسکار شد.
دیگر نامزدهای بخش بهترین فیلمنامه اریژینال: هنرمند، ساقدوش های عروس، جدایی نادر از سیمین، نیمه شب در پاریس، درخواست نهایی می باشند.
به گزارش دویچه وله «جدایی نادر از سیمین» در شاخه بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان، با فیلم‌های «کله‌شق» از بلژیک، «موسیو لازار» از کانادا، «پاورقی» از اسرائیل و «در تاریکی» از لهستان رقابت خواهد کرد.

پیروز باد این سربلندی اصغرفرهادی، و سربلندی سینما.
خبر‌های بیشتر را در این لینک بخوانید

اگر هنر نبود واقعیت مارا خفه می‌کرد/به بهانه‌ی جایزه‌ی گلدن گلوب برای اصغر فرهادی

2012-01-16T13:38:00.002+01:00

تا ساعت دو بامداد به وقت اروپاى مركزى بيدار ماندم براى ديدن بردن جايزه توسط فرهادى، اما از ترس اينكه فردا براى كلاس زبان خواب بمانم، خوابيدم، صبح در راه كلاس زبان و با موبايل تك تك استاتوس هاى دوستانم را مى خواند توى فيس بوك، اصغر فرهادى برنده ى جايزه شد.

بعد از مدت‌ها بیدار شدن از خواب و نگاه‌کردن به سر خط خبرها، جزو اولین بارهاست که از خواندن یک خبر این قدر شاد می‌شوم. حداقل در این چندسال گذشته شاید تنها شبی که تا این حد خوشحال شده آم شبی بود که به همراه جمعی از روزنامه نگاران و فعالان حقوق بشر، تا صبح مشغول تلاش برای لغو اجرای اعدام، حبیب لطیفی بودیم، و صبح خبر آمد که اعدام اجرا نشده است.

شادی این بار اما خود زندگی و خود هنر که آفرینش خلاقانه‌ی زندگی به شیوه‌ای دیگر است که زندگی را برای انسان قابل تحمل‌تر کند. این بار شادی از آن ما بود زیرا در عرصه‌ای بین‌المللی و در جایگاهی رفیع از هنر، سربلند و شادمان و خوشحال ایستادیم زیرا یکی از انسان‌هایی که دوستش می‌داریم و دوست‌مان دارد و دوست داشتن ما را هنگام برنده شدن‌اش به وضوح نشان داد، بر قله‌ای بلند و بر سرخط خبرهای جهان قرار گرفت.

این بار نه به خاطر تروریستی بودن، نه به خاطر به خطر انداختن امنیت جهانی، نه به خاطر سرکوب و کشتار مردم آزادی‌خواه در خیابان، نه به خاطر داشتن بیشترین آمار اعدام، نه به خاطر بیشترین روزنامه نگار زندانی، نه به خاطر ستاندن حقوق سیاسی و اجتماعی زنان و دیگر گروه‌های تحت ستم در جامعه‌مان، نه به خاطر کودتا و .. که به خاطر هیچ کدام از این ها خبر اول دنیا نشدیم. این بار به خاطر انسان و هنر و صلح در سرسرای خبرگزاری‌ها اسم مان درخشید. آن هم به همراه کارگردانی که به خاطر جایزه‌ها و فیلم هایش در کشور خودش محدود شده بود. آن هم با اسم هنرمندی که گزمگان قالب هنرمند پوشیده به آکادمی اسکار نامه می‌نویسند که فیلم وی را تخریب کنند. آن هم توسط هنر مندی که صحنه ی دست دادن‌اش با هنرمندی دیگر از سوی خبرگزاری‌های کودتا(فارس نیوز)، که لگد زدن و دست بردن به زنان و مردان در خیابان را توجیه شرعی می‌کردند، اما دست دادن وی را با هنرمندی دیگر « رعایت نکردن عرف دیپلماتیک» خوانده بودند. عجبا که که حمله به سفارت‌خانه‌ی یک کشور دیگر و پایین کشیدن پرچم و عکس ملکه‌ی یک کشور دیگر رعایت عرف دیپلماتیک بود، اما هنرمندی چنین فرزانه دست دادنش عدم رعایت عرف دیپلماتیک؟؟!

با این‌همه انتظارها بیهوده نبود و آن شب بیداری‌ها و این از خواب نوشین سحر پا شدن، آن‌قدر دلچسپ شدکه حتا « این عو عو سگان» نیز بر ما و در کام ما گذشت و اصغر فرهادی جایزه را دریافت کردو یک قدم دیگر به اسکار نزدیک‌تر شد.

اما بد هم نیست که دقیقا به این مسئله‌ی عرف دیپلماتیک اشاره‌ای بکنیم. هنرمند سیاست‌مدار نیست و در عین حال سیاست گریز نیز هست. اما سیاست دور از زندگی وی نیست. او انسانی است مثل انسان‌های دیگر سیاست اندوه شده برای مردمش را کاملا حس می‌کند و فضای سیاسی بین‌الملی را نیز کاملا درک می‌کند. فکر می‌کنید یا بهتر است بگویم آیا رواست فکر کنیم که اصغر فرهادی به صورت احساسی فقط این جمله را انتخاب کرد برای زمانی که برنده‌ی جایزه می‌شود. وی هنگام بردن جایزه گفت«وقتی روی سن می آمدم با خودم فکر می کردم که چه باید بگویم. آیا از مادرم بگویم؟ از پدرم؟ از همسر مهربانم؟ از دخترانم؟ از دوستان عزیزم؟ از همکاران دوست داشتی و بی نظیرم؟ اما الآن تنها ترجیح می دهم فقط یک چیز درباره مردم‌ام،بگویم. فکر می کنم مردمان جامعه‌ی من به واقع مردمانی اند عاشق صلح»

آیا گفتن چنین جمله‌ای واقعا تنها یک جمله‌ی احساسی ساده بوده است. از دید من هرگز. اصغر فرهادی مثل هر انسان دیگری که نگران سرنوشت مردمان جامعه‌ی خود است، به خوبی فضای بین‌المللی حول سیاست‌های کشورش را درک کرده است و می‌داند بوی جنگ یکی از نزدیک‌ترین بوهایی است که این روزها به مشام می‌رسد. از همین رو از فرزندان‌اش، از هم‌کاران بی نظیرش، از مادر مهربانش و از همه و همه گذر می‌کند و چند دقیقه‌ی کوتاه از یک فرصت و تریبون جهانی را که چشم جهانیان به وی دوخته شده است، کاملا مغتنم می شمارد و اعلام می‌کند« مردمان جامعه‌ی من عاشق صلح هستند». آری وی پیامش را به جامعه‌ی جهانی از یکی از هنری‌ترین تریبون‌های جهان به تمام مردم دنیا و نیز به سیاست‌مدران اعلام می‌کند. او علیه جنگ و عاشق صلح موضع می‌گیرد و یک انسان هنرمند است و هنرمندی واقعی و باهوش است. حال این رعایت عرف دیپلماتیک است یا دست ندادن با یک زن؟؟ خوشحالم که رسوا شده‌های همیشه تاریخ که برفرهادی تاخته بودند برای عدم رعایت عرف دیپلماتیک که اساسا ربطی به هنرمند ندارد، حتا در این زمینه‌هم رسوا شدند.

این‌گونه است که میان این همه تلخی روزگار و این همه خبر بد و حتا غمگین شدن از ضرب و شتم دیروز آرش صادقی، که بار قبل بر اثر همین ضرب و شتم‌ها مادرش را از دست داده بود، عرصه‌ای به نام هنر است که این واقعیت زندگی خفه کننده را برای ما تحمل پذیر تر می‌کند. از همین روست که من همیشه از میان خیل اظهار‌نظر‌ها درباره‌ی هنر این جمله‌ی آلبرت کامو را بیش از هر چیز دوست دارم.« اگر هنر نبود واقعیت ما را خفه می‌کرد

شيرين باد كام فرهادى، كام دوستانم و مردمى كه فرهادى به ياد انسان هاى كشورش بيش از هر چيز ديگر بود. شیرین باد

پی‌نوشت: با این همه نمی‌توانم، اندوهگین نباشم میان این همه شادی که در سرزمینی زیسته‌ایم که مفتخران‌اش در عرصه‌های بین‌الملی، راه در سرزمین خود ندارند. برنده‌ی جایزه‌ی صلح نوبل، برنده‌ی جایزه‌ی گلدن گلوب، در خارج از سرزمین‌شان هستند.....رسانه‌های میلی دولتی هرگز چنین صحنه‌های با افتخاری را پخش مستقیم نمی‌کنند ....

دست دادن با یک دست مسئله این است؟ در باره‌ی عکس اصغر فرهادی و آنجلینا جولی

2012-01-15T19:34:00.002+01:00

اصغر فرهادی را با تمام فیلم‌هایش می‌شناسم. همان زمان که هنوز هیچ کس نمی‌شناختش و فیلم، « رقص با غبار» را ساخت، تقریبا برایم محال بود این فیلم ایرانی باشد و محصول سینمای ایران. بعد «شهر زیبا» را ساخت این یک فیلمش هرگز به اندازه‌ی فیلم قبلی متعجبم نکرد، اما «چهارشنبه سوری» فیلمی فوق‌العاده‌تر بود. به ویژه جسارتش در به هم ریختن توهم و قدرت مردانه در همیشه متوهم و احساساتی جلوه دادن زنان و ثابت کردن آسان یک قضیه‌ی دیرسال به جامعه‌ی مردسالار، قدرت بازی گرفتن از هنرپیشه‌هایش در این فیلم روشن شد. «درباره‌ی الی» مرا به این رساند که فرهادی یکی از بهترین فیلم سازهای دنیای معاصر است در رو به رو کردن انسان‌های جامعه با موقعیت واقعی خودشان در« موقعیت رخداد». امکان سلب قضاوت، امکان سلب داوری، امکان سلب پند و اندرزهای اجتماعی و فرهنگی و واقعیت زندگی‌ای، که زندگی می‌کنیم و فاصله‌اش با رویا و تصویری که از خودمان داریم . البته در همان فیلم متوجه شدم قدرت بسیار بالایی دارد در به هم ریختن اعصاب خواننده و آزار دادن مخاطبش. اما فیلم « جدایی نادر از سیمین» انگار پروژه‌ی کمال یافته‌ی سه گانه‌ی وی از « چهارشنبه سوری» شروع شد با « درباره‌ی الی» ادامه پیدا کرد و با « جدایی نادر از سیمین»، کامل شد. همان سه گانه‌ای که به موقعیت واقعی زندگی انسان اجتماعی معاصر در موقعیت‌های همیشگی زندگی می‌پردازد. این فیلم سیر موفقیت‌اش را از جشنواره‌ی برلین به طور صعودی آغاز کرده است و تا امروز دارد رکورد فیلم پر جایزه‌ی سینمای ایران را می‌شکند و تقریبا اکثر جوایز معتبر دنیای سینما را از آن خود می‌کند. خود این فیلم و این موقعیت‌های نوین برای فیلم و کارگردان‌اش به عنوان یک انسان نیز آفریننده‌ی موقعیت‌هایی از قبل تعریف نشده است.

با همه‌ی این‌ها این نوشته به مسئله‌ای ساده و البته نه چندان بی اهمیت می‌پردزاد. فیلم فرهادی در آخرین موفقیت خود ، جایزه بهترین فیلم خارجی‌ زبان هفدهمین دوره جوایز سالانه انتخاب منتقدان آمریکایی، کانادایی، را از آن خود کرد. اما آن‌چه حاشیه شده است ظاهرا عکس‌هایی است که از این مراسم منتشر شده است. در یکی از عکس‌ها، فرهادی با یک فراغ بال، که انگار هیجان مذکور را جوایز دهنده‌گان و کسانی که در عکس، کنارش هستند به دوش می‌کشند و او بی خیال دست در جیب‌های شلوار جین آبی‌اش فرو برده است. اما در عکس دومی با « یک دست» با «آنجلینا جولی» دست داده است. یعنی یکی از همان دو دستی را که قبلا در جیب شلوارش بوده است در آورده و با یک نفر دیگر دست داده است.

این نوع برخورد، یعنی دست دادن با یک دست و دستی در جیب دیگر داشتن، در عرف رفتار اجتماعی در همین کشورهای اروپایی و آمریکایی نیز رفتار پسندیده‌ای نیست. تقریبا یک قاعده‌ی رفتاری پذیرفته شده است و کسی نمی‌تواند آن را انکار کند. به ویژه که خود دست دادن آنجلینا جولی با دو دست بوده و نشان از ادب و احترام برای این آدم است.

اصلا دوست ندارم که بحث را به « دست دادن یک آقا با یک خانم» و اصول و اتیکیت‌های پسا ویکتوریایی اخلاقی جامعه‌ی غربی ربط بدهم. زیرا که بسیاری از آن آداب مثلا معاشرت با «یک زن» که دقیقا گذاشتن یک«زن» در گیومه‌ای ویژه است که مردسالاری می‌خواهد و بسیاری از این آداب خود بنیانی مردسالارانه دارد، که حاوی ضعیف پنداشتن جنس زن، قابل توجه بودن جنسی، و ابژه سازی زن است. برای من همان دست دادن یک انسان با یک انسان مهم است. این رفتار از سوی عده‌ای از دوستان و منتقدین مورد انتقاد قرار گرفته است به نظر من اصل انتقاد به جاست و اشکالی هم ندارد که ما رفتار هنرمندان‌مان نیز در موقعیت‌های ویژه برایمان مهم باشد. اما ذکر چند نکته نه به قصد دفاع یا تبرئه تنها به قصد تاباندن نور بر برخی زوایای دیگر بر این مسئله را مهم می‌دانم.

اوالا از فرهنگ معاشرت صحبت می‌شود و البته فراموش می‌شود که در فرهنگ بیش از ۳ دهه‌ی پیش این کشور، « زنان» تقریبا از حوزه‌ی «اجتماعی» و حضور، حذف شده اند. دقیقا با این که اولش گفتم که این مسئله ربطی به زن و مرد بودن ربطی ندارد، اما در این مورد خاص خیلی هم ربط دارد. وقتی رفتاری به نام دست دادن و یا برخورد و یا به طور کلی « ارتباط بدنی» با یک زن در جامعه‌ی ما حذف می‌شود، نمی‌توان از « فرهنگی» صحبت کرد که حاوی ارزش‌های رفتاری تعریف شده باشد. حقیقت این است که در جامعه‌ی ما اگر ارتباطی بدنی هم هست، به عنوان کسی که تمام این سه دهه را در ایران به سر برده است، فرهنگی خود ساخته و خود تعریف شده و بسته به موقعیت و نوع روابط اشخاص باهم بوده است. مامردان در ایران وقتی با یک مرد دست می‌دهیم، اگر رابطه ساده باشد فقط دست می‌دهیم و اگر خیلی هم صمیمی باشیم سه بوسه از دو طرف نیز صورت می‌گیرد. حال اگر با یک خانم و در ارتباطی که در فضای خانوادگی( محیط دور از حضور ناظر حکومتی) صورت می‌گرفت دقیقا به همان فرهنگ مردانه، دست می‌دادیم و با سه بوسه از طرفین این رفتار صورت می‌گرفت و همین رفتار بین خود زنان هم وجود داشت اما وقتی به این اروپا آمدم متوجه شدم که در ارتباط با خانم‌ها اگر رسمی باشد که باز همان دست دادن ساده است.اما اگر موقعیت صمیمی باشد، اولا این‌جا دست نمی‌دهند و همدیگر را بغل می‌کنند و یک بوسه هم انجام می‌گیرد. بعد تطبیق این رفتار گاهی باعث قاطی پاتی شدن می شد. مثلا من دست می‌بردم طرف بغل گشوده بود بعد دست و بغل باهم قاطی می شد بعد اون موقع یک بوسه رد می شد و سر و شونه‌ی ما این ور و اون ور هنوز آویزون بود برای بوسه‌های سه گانه و الی آخر..

حقیقتا می‌دانم و قبول دارم دست دادن موقعیتی ویژه مثل اهدای جایزه فرق دارد. اما خوب اصل مسئله این است که این فرهنگ اولا آنقدر وجود نداشته است بین ما که به عنوان یک رفتار عادی در آمده باشد و ممکن است در هر موقعیت به ویژه موقعیت‌های هیجانی رفتاری متفاوت از ما سر بزند. اما آن چه از عکس‌های فرهادی هویداست این است که این عکس دقیقا بعد از صحنه‌ی عکس قبلی بوده است که هر دو دست فرهادی در جیبش بوده است و احتمالا وقتی آنجلینا جولی دست آورده است که دست بدهد فرهادی خیلی راحت یکی از دست‌هایش را بیرون آورده و فرصت تغییر موقیعت ذهنی برای خودش نداشته است. از آن‌جا که ما گاه به این گونه رفتارها از سوی کسانی که در حلقه‌ی هم‌فکران‌مان نیستند شاید واکنش نشان بدهیم و اصلا هم تسامح به خرج ندهیم، بی‌راه نیست که حساسیت داشته باشیم نسبت به کسانی که دوست‌شان داریم و امروز با سربلندی اسم‌شان را می‌بریم که برایمان افتخار می‌آفرینند. ما فرهادی را دوست داریم. او را یک هنرمند می‌دانیم و احتمالا خود وی دلایلی غیر از این ها هم داشته باشد و اصلا خیلی هم به قواعد از پیش تعیین شده اعتقادی نداشته باشد و همان رفتار خودش را در موقیعت بیشتر ترجیح بدهد. همان چیزی که در فیلم‌هایش به راحتی آن را نشان می‌دهد. موقعیت واقعی رفتار و نه همان چیزی که خودمان از خودمان توقع داریم و فکر می‌کنیم این گونه بهتر است.

روز هشتم و لورکا زیر نور ماه

2012-01-08T16:11:00.001+01:00

روز هشتم..

زیر دوش آب گرم تقریبا یکی از مکان‌هایی است که برای او معنای ویژه‌ای در حد « روشنگاه» هگلی دارد. مکانی که دست‌هایش آرام و با لذت بر بدن خودش روانه می‌شود و بدون شک از آشفتگی و عجولی حافظه‌اش در به یاد آوردن انواع و اقسام آواز‌های غمگین شبان غم تنهایی و روزگار الواتی شاعرانه‌اش لذت می‌برد.

از پنجره‌ی اتوبوسی که او هر روز با آن به خانه بر می‌گردد هیچ صحنه‌ی با شکوهی از زندگی شهری که او آن را دوست دارد دیده نمی‌شود. زندگی شهرستان برای او معمولا معنای تنهایی دریده‌ شده‌ای را دارد. او همیشه تنهایی را در شلوغ ترین خیابان شهر دوست دارد.

حالا دیگر سال‌هاست که به خاطر کمردردش از آویزان شدن کیف پر از دفتر و کاغذ و کتاب‌های شعر و فلسفه روی دوش‌اش لذت نمی‌برد و کوله پشتی همراه همیشگی‌اش است. کوله پشتی‌اش را جا به جا می‌کند و احساس می‌کند کوله پشتی‌اش با شخصی که کنارش نشسته است تماس پیدا می‌کند و به عادت تمام سال‌های عمرش در سرزمینی که بدن زن حوزه‌ی آرامشی برای حضور در حوزه‌ی عمومی نشستن‌گاه‌ها ندارد،سعی می‌کند که خودش را بیشتر جمع کند تا زن کناری‌اش احساس امنیت و آرامش بکند البته کلا خودش هم هب تماس با بدن هر غریبه‌ای هی علاقه‌ای ندارد. هدفون گوشی تلفن‌اش را در گوشش فرو می‌برد و در حالی که دارد یک چیزی را به زبان فارسی توی دفترش می‌نویسد، و از اطراف کلا لغات و زندگی‌ را به زبان آلمانی می‌شنود، به یک موسیقی کوردی گوش می‌دهد.

موهای‌اش حسابی لبریز کف شده بودو از دست بردن در موهای پر از کفش لذت می‌برد، و خم شد از درون تاس آبی که خودش آب ولرم را با صد زحمت در آن همچون یک دانشمند شیمی ساخته بود با یک کاسه آب روی سرش ریخت. خودش را آب کشید و یک دست هم دوباره لیف کشید و یاد خاله‌اش افتاد که همگی می گفتند در نظافت وسواسی است و همیشه تاکید می کرد آدم گیرم روزی صد بار هم دست و صورت‌اش را هم با صابون بشوید باز هم تا وقتی حمام نرفته است و با لیف و کیسه خود را نشسته است که تمیز نمی شود. حالا البته نمی‌دانست اگر خاله جانش این کانی را که او در آن حمام می‌کرد اصلا به مفهومی به نام تمیز شدن فکر می‌کرد یا نه. خاله‌اش اصولا و کلا خیلی به تمیز بودن جنس انسان باور نداشت. خاله‌اش میان خاله های دیگرش بیشترین شباهت را به تنها عکسی از مادرش که زنی قد بلند بوده است و روزی بدون شک معشوقه‌ی پدر قدبلندش بوده است و احتمالا پدرش نیز همچون خود وی و حافظ شیرازی همیشه در « داغ بلند بالایی» بوده اند ترانه‌ها در باب قدبلندی مادرش خوانده است. زد زیر آوار...« باڵا بە بەرزی.. قەد بە باریکی... ئەستێرەی ئاسمان کەو تە تاریکی....ئامۆزا تۆ بۆ من فەرزی ئامۆزا تۆ باڵا بەرزی.. ئامۆزا ...»(۱)صدای خس دار ایوب یکی از شاگردان مدرسه‌ی روستایی دور از توابع یک شهرستان دور در کوردستان که او آن‌جا معلم بود آوازش را قطع کرد که می‌گفت« آموزگار آموزگار!.. کاک حسن(مدیر مدرسه) می‌گوید کلاس شروع شده کاک شهاب میاد مدرسه یا نه».. داد زد گفت بدو برو سر کلاس بگو آره الان داره میاد. بعد تمام سطح سیمانی شده‌ی آن اتاقک کوچک را که او در آن حمام می‌گرفت با مابقی آبی که در تشت بزرگ باقی مانده بود شست و ...از حمام که بیرون آمد با همان دست‌های خیسش از از روی آیفونش فیس بوکش را چک کرد و تعداد نت فیکیشن ها مسیج‌ها را دید به خودش گفت امروز فیس بوک بروم، نروم، فیس بوکم را دی اکتیو کنم و نکنم.. برم نرم.. «یه دلم می گه.. برم برم.. یه دلم میگه نرم...نرم.. » مسافری که کنارش نشسته بود بلند شد که احتمالا در ایستگاه بعدی پیاده شود. مسافر دختری بود حدودا ۲۵ ساله. ۲۵ ساله راستش برای او معنی دختری را می دهد که نه سنی از او گذشته است و نه زیادی بچه است و گرنه خیلی سن و سال این مردمان آلمانی را تشخیص نمی‌دهد. البته ظاهرا این مردمان آلمانی هم خیلی سن و سال او را تشخیص نمی‌دهند و یا نمی‌داند به قول خود این ها « کامپلیمنت» می‌دهند یا چی؟ که همه شون بهش می‌گویند« داری شوخی می‌کنی مگه میشه تو ۳۵ سالت باشه» و او همیشه دوست داشت که آنقدر زبان آلمانی بلد بود که با حاضر جوابی همیشگی‌اش به طرف می‌گفت عزیزم اگر تو توقع یک ۲۵ ساله را از من داری بنده سعی خواهم کرد که همان توقع ۲۵ ساله را برایت برآورده کنم اما دیگه لازم نیست من رو خر فرض کنی و به من بگویی من بیش از ۲۵ سال به نظر نمیام. دیگه ریش هام سفید شده خر که نیستی عزیزم و البته یک آن خوشحال می‌شود که زبان بلد نیست و گرنه به عواقب چنین گفت و گویی که فکر می کند می داند که حوصله‌ی عواقبش را ندارد.

تازه بعد همه‌ی این‌ها یادش می‌افتد که اصلا احتمالا این خانم یا اهل این کشورهای اکراین و روسیه و یا اهل این اروپای شرقی باشند که آمده‌اند برای کار و تازه خودشان نیز به جز چند اصطلاح زندگی روزمره‌ی آلمانی خیلی هم آلمانی بلد نباشند.

گوشی‌آیفونش را روی تخت پرت می‌کند و در تنهایی و خلوت خانه اش شروع می‌کند به لباس پوشیدن و لذت انتخاب لباس، ست کردن آن حتا لباس زیر و رنگ‌هایی که دوست دارد و البته باز یاد این می افتد حالا دیگر این لذت کلا به لذت تنهایی‌اش بدل شده است و هیچ بازخورد بیرونی ندارد.یک چیز گرم نیز می‌پوشد آن‌قدر بهش گفته‌اند که مواظب باش در این غربت و تنهایی مریض نشویی. مریض شدن در غربت و تنهایی در اروپا خیلی بد است و خیلی فرق دارد با مریض شدن در زمانی که در خانه‌ی خودت بودی. تازه یادش می‌افتد که این‌جا آن خانه‌ی همیشگی‌اش در خیابان گاندی نیست. که در آن قصه‌هایی در باره‌ی مادرش و مقاله‌هایی در باره‌ی زنان و کوردستان و سیاست و شعرهایی برای « بی در کجایی» اش می‌نوشت.

از اتوبوس که می‌خواهد پیاده شود یک زن قدبلند جلوی‌اش ایستاده است. آن قدر قدبلند که جلوی دید وی را گرفته است و به این فکر می‌کند که چگونه عمری قد بلندش در محافل و حوزه‌های عمومی، جلوی دید زنانی را که میانگین قدشان اکثرا در سرزمین او کوتاه‌تر از او بوده است گرفته است. به این فکر می‌‌کند که اصلا مردسالاری همیشه به مردان امکان بلند بودن و امکان جلوی دید زنان را گرفتن به او و تمام مردان داده است. به این فکر می‌کند که اگر این ها را بنویسد دیگر ممکن است حسابی مسخره شود که برو بابا بزار باد بیاد دیگه تو هم حسابی قات زدی و می خواهی از قد بلندی خودت و قد کوتاهی زنان و ..این ها داستان مردسالاری و فمینیست بازی‌هایت را در بیاروی و و هم‌چنان غمگین می‌شود که هنوز برای زنان و مردان این جامعه‌« فمینیست» نهایتا یک بازی است.

از اتوبوس پیاده می‌شود و زن قد بلند یادش رفته است و دارد آرام قدم می‌زند که « ثریا» خواهر یکی از دانش آموزان‌اش از آن سوی روستا صدای اهورایی‌اش به گوش می‌رسد که می‌خواند« بمکە بە سیگار بمنەرە لای دەم... قەزای جوانیە کەت لە تەنیایە کەم.. »(۲) سیگارش را خاموش می‌کند و وارد مدرسه می‌شود و برای این که حال آرام را بگیرد فاطمه را پای تحته سیاه می‌کشاند و از وی سوال‌هایی می‌پرسد که کمی سخت باشد و البته زیر چشمی واکنش‌ها و اضطراب‌های «آرام» را نگاه می‌‌کند و دیگر کم کم دارد حرف مردم روستا و ومعلم‌های دیگر مدرسه را باور می‌کند که آرام و فاطمه با این که کلاس چهارم هستند، اما واقعا آرام عاشق فاطمه است. از این همه به یادآوردن خودش خسته است، بارها به آدم‌هایی که به راحتی هیچ چیز را به یاد نمی‌آورند غبطه خورده است اما برای این‌که یک فخری هم به خواننده‌هایش فروخته باشد یاد جمله‌ای از کتابی که تازه خوانده است می‌افتد که از نظر فروید، «کاکرد اصلی روان حافظه است.»

در حین نوشتن همین‌ها است که از گوشه‌ی تیکر فیس بوک استاتوس زنی که زمانی اورا دوست می‌داشت و حالا او او را بیشتر دوست می‌دارد را می‌بیند که هنوز در حال و هوای رفتن و زندگی کردن به هر جای دنیا هست به جز جایی که او در آن زندگی می‌کند .

دیگر با نوشتن این جمله فهمید که نزد خوانندهایش لو رفته که دوباره دارد در فیس بوک داستان می‌نویسد. برای همین یاد استاتوسی که چند شب پیش از کسی خوانده بود می‌افتد که نوشته بود« خداوند زمین و آسمان را آفرید و آفرینش بقیه‌ی چیزها را به چینی ها واگذار کرد». یادش آمد که اسم این چیزی را که امروز می‌نویسد همان بالا گذاشته است« روز هشتم» آخر امروز روز هشتم ماه اول سال میلادی ۲۰۱۲ است، دستی دوباره در موهای خیسش کشید و از لطافت و خیسی آن لذت برد و آخرین جمله را این گونه نوشت:« خداوند در روز هفتم همه چیز را آفرید» روز هشتم شاعران را آفرید وبه آنان گفت. من جهان را این گونه آفریدم می‌دانم بسیاری از مخلوقاتم جهان را به جایی ناامن و نا زیبا تبدیل خواهند کرد. تو ای شاعر برو هر جا جهان نا زیبا بود با سرودن شعر و آفرینش زیبایی، جهان را برای انسان کمی قابل تحمل‌تر کن ».

یاد تنهایی لورکا زیر نور ماه افتاد.

هشت ژانویه‌ی ۲۰۱۲

۱۸ دی ماه ۱۳۹۰

ماینز- آلمان

۱- قامت یعنی بلندی قامت تو که درخشش ستاره‌ی آسمان را به تاریکی می‌برد.......

دختر عمو تو برای من مثل فرض دینی واجب هستی.. دختر عمو تو بالا بلند هستی....دختر عمو...

۲- مرا سیگاری کن و بگذار بر گوشه‌ی لب‌هایت....

ای تمام تنهاییم به فدای زیبایی‌ات..

صبح ۲۰۱۲

2012-01-01T13:09:00.002+01:00

صبح اندوه سرد و سرفه‌ای شده‌اش را از لای پتو و پیراهنی که حایل پوستش را عرق داده بودند، آرام آرام رو به پنجره بیرون می‌داد. از لای تمام چیزهایی که جلوی چشمش و پنجره و بیرون را گرفته بود. با تنبلی و زور زدن، دنبال قسمت‌هایی از روز می‌گشت، که بیرون از پنجره دیده می‌شد. به موهایش دست کشید، یادش آمد به موهایش خیلی وقت است دست نکشیده است. یادش آمد خیلی وقت است که حتا به موهایش دست هم نمی‌کشند. نه او به موهای او.. و نه دیگر دیگرانی به موهایش..

صبح که هیچ..او دیگر سال‌هاست هر زمانی که از خواب بلند می شود برایش معنی صبح را می‌دهد. هرگز به اصطلاحاتی هم چون لنگ ظهر و نصفه شب و دم صبح و .. اعتقادی نداشته است. از زیر پتو بلند شد و از فلاکس چایی که دیشب درست کرده بود و کنار سرش گذاشته بود یک چای ریخت در همان لیوان دیشبی. بلند تر شد چون عرق کرده بود پتو رو روی شانه‌اش انداخت و رفت کتار پنجره‌ی تمام قد خانه ایستاد و از پنجره کمی پاییز و کمی درخت‌های برگ‌ریخته و اسمان خیس و ابری و .. ماشین‌هایی که بدن شک بدنه شان سرد‌شان بود را نگاه کرد. برگشت و مسیر پنجره تا میز تحریرش را با پتو طی کرد. پتو را از روی شانه‌اش، انداخت. نشست پشت میز و لب تاپ‌اش را باز کرد وارد فیس بوکش شد. روی دیوار فیس بوکش نوشت...: من سرتاسر زمستان تو را نبودم. من سرتاسر پاییز تو را نبودم. من سال‌گذشت و ماه گذشت و تو را نداشتم. من به تمامی احساسات دلم فرمان ایست، فرمان تاخیر، فرمان تعویق، تعویض زمانی به امید وعده‌های بودن تو می‌دادم. تو آن‌قدر نبودی که داری کم کم به جزیی از نبودن تبدیل می‌شود ...این‌ها را پاک کرد و با زرنگی برای مخاطبانش نوشت.....« به یاد آر تاریخ ما تاریخ بی قراری بود.. نه باوری .. نه وطنی »... و زیرش نوشت شاملوی بزرگ، بامداد همیشگی شعر معاصر ..

. شین-شین

دعاى مسلمان ها كه نشد، بلكه دعاى مسيحى ها بگيرد

2011-12-31T20:31:00.001+01:00

فكر كنم آغاز سال ميلادى ٢٠٠٣ بود كه شب گذشته اش، يكى از كنال هاى ماهواره اى كوردى، كوردهاى مسيحى را نشان مى داد كه در پايان مراسم مذهبى شان براى آزادى و سربلندى مردم كوردستان دعا مى كردند، فرداى آن روز سودبير روزنامه گفت:" كاك شهاب اين همه اين مسلمان ها دعا كردند نتيجه اى نداشت، بلكه دعاى اين مسيحى هاى عزيز مستجاب شود. بهار آن سال اتفاقاتى رخ داد و البته و متاسفانه جنگى درگرفت، اما در كوردستان كم ترين جنگ و با كمترين هزينه ى نظامى، رويدادها به سمتى رفت، كه بخش زيادى از كوردستان إزاد شد، فدراليسم تصويب شد، زبان كوردى زبان رسمى در جهان سياسى و فرهنگى لقب گرفت. كوردها در تصميم گيرى سياسى و مشاركت سياسى بلندترين پست هاى ممكن را هم در كوردستان و هم در دولت مركزى در دست گرفتند و...
دوم : يك زمانى اينجانب شيخ مستجاب الدعوه اى بودم و ميان دوستانم اين مسئله تا حدى باور شده بود. دوستى داشتم كه هميشه كارش به مشكل بر مى خورد مى گفت يا شيخ دعا كن مرا. من هم هميشه جوابم اين بود، دعا كن كه " وقت دعا" ميسر شود و دست دهد. القصه يك بار آمد و دقيقا جمله اى را نوشته بود و گفت لطفا دقيقا همين دعا را بكن و در ادامه گفت دفعه ى قبل گفتم دعا كن كه دكترا قبول شوم دعات مستجاب شد ولى اهواز قبول شدم من منظورم دانشگاه تهران بود تازه آن را هم به شرط بورس قبول شده بودم. خلاصه اين خداى جناب عالى ظاهرا بايد همه چيز را بايد برايش توضيح بدهي:))
حالا هدف از اين دو قصه ى كوتاه اين بود كه عرض كنم، اكنون كه آغاز سال نو به مبدأ ميلاد مسيح است، ظاهرا اميدى به دعاى مسلمان ها نيست بنابراين از هم وطنان مسيحى بخواهم كه لطف كنتد براى آزادى و سربلندى مردم كوردستان و به ويژه پايان اين كشتارها و قتل و عام ها و نيز براى آزادى و سربلندى و تغيير وضعيت اجتماعى و سياسى جامعه ى ايران دعا كنند و آرزوى سالى نكو را براى همه ى ما داشته باشند. ولى لطفا با دقت و توضيح ذكر شود كه اين تغيير و تحولات از مسير جنگ و كشتار و خونريزى صورت نگيرد. خوب به قول شازده كوچولو آدم كف دستش رو كه بو نكرده يو هو ديدى دعا گرفت و آن موقع بيا و درستش كن:)))

عکسی از روز نهم دی‌ماه که از دست صدا و سیما در رفته بود.(انتهای خالی جمعیت)

2011-12-29T20:46:00.004+01:00

من خیلی اهل این نیستم از عکس‌های معروف و یا قابل توجه استفاده کنم که بازدید کننده‌ی وبلاگم بالا برود. اما خوب از جایی غیر زا وبلاگم نمی‌شود به بالاترین لینک داد. برای همین عکسی را که دو سال پیش در فیس بوکم گذاشته بودم حالا برای خاطره در وبلاگم می‌گذارم.

نهم دی‌‌ماه و همان روزی که حاکمیت تمام توان خودش رو به کار گرفت که از مردمانی که در سایه‌ی خودش هستند لشکری راه بیاندازد برای مقابله با جنبش مردمی ایران و تمام توان تصویری و صدا و سیما و تبلیغی خودش را به کار گرفته بود. ناگهان دوربینی که همه‌اش باید کلوز آپ نشان می‌داد کمی سرش به بالا متمایل شد و این گونه انتهای خالی آن جمعیتی عظیمی که ادعایش را می‌کردند مشخص شد.

پی نوشت:
من اگرچه با تظاهرات‌ها و کارنوال راه اندختن‌های حکومتی، مخالفم اما اساسا و بهتر بگویم در باور درست‌تری و بدون تعصب، این مردم رو هم از « مردم » جدا نمی‌دانم. این گروه هم بخشی از مردم ایران هستند. حذف مردم از مردم اساسا تفکری است که از بنیادهای فاشیستی سرچشمه می‌گیرد و خود ما نباید به آن دامن بزنیم. برای همین هرگز از تعابیری چون « ساندیس خور» استفاده نمی‌کنم. بخشی از هویت بسیاری از ما، در بسیاری از مواقع واجد همین ویژگی است. اما این دقیقا ویژگی و تصویری از خودمان است که دوستش نداریم. اما وقتی در شکلی برجسته و نمادین و و تمام قد آن بخش‌ها از تصویر ناخواسته از خودمان را می‌بینیم، به شدت احساس اشمئزاز می‌کنیم. با این‌همه در آن زمان من خودم در تهران بودم و آن‌جا حوادث را می‌دیدم. جمعیت حاضر در راه پیمایی ۹ دی ماه حتا به ۵۰۰هزار نفر هم نمی‌رسید. خوب طبیعی است که عصبانی هم باشیم زیرا ما آن وقت‌ها در مقابل جمعیت بی شمار خودمان زیر آن همه فشار و سرکوب احساس بدی داشتیم که ما بدون هیچ وعده و وعیدی و با هزار بدبختی جمعیت‌مان آن همه بود و امکان حضور در خیابان که حق همه‌ی مردم است و عمومی ترین عرصه‌ی زندگی شهری است، را نداشتیم، اما این گروه به واسطه‌ی حکومتی بودن امکان آزاد حضور داشت.

صرف استمراری فعل کشتار کوردها

2011-12-29T15:52:00.002+01:00

دولت ترکیه شب گذشته در حمله‌ی جنگنده‌های هوایی‌اش به مناطق غیر نظامی، ۳۵ نفر از انسان‌های بی‌گناه و غیر نظامی را که احتمالا به جز هویت‌شان که کورد بودن‌ است در هیچ جنگی هم شرکت نداشته‌اند، کشت.

آری فعل ماضی ساده‌ی « کشت» خیلی با معناست. کشت به همین سادگی. در اندازه‌ی صرف یک فعل ماضی ساده. حال فکر می‌کنید واکنش دوستان، غیر دوستان، حتا هم‌کاران رسانه‌ای در رسانه‌های مشهور فارسی چه خواهد بود.

سوال اول: آیا واقعا این‌ها تروریست نبوده‌اند؟

نه خوب منظورم این است از دید دولت ترکیه ها.. من قصد توهین نداشتم.؟

خوب یعنی اصلا قبلا نجنگیده‌اند و یا در جنگ مسلحانه اصلا همان دفاع مشروع شرکت نداشته اند؟

سوال دوم. آیا دولت ترکیه خودش تایید کرده است که اولا این افراد را کشته است. و دوما تایید می‌کند که این افراد غیر نظامی بوده‌اند.؟

حال وقتی در جواب همین اتفاق و هزاران اتفاق از این دست، تنها یک حمله‌ی متقابل، ار سوی نیروهای نظامی کورد صورت بگیرد، روزنامه نگاران، فعالان حقوق بشر، فعالان سیاسی، و حتا خود سیاسی پندارهایی که هنوز اسامی احزاب اصلاح طلب و اصولگرای ایرانی را نیز نمی‌دانند. استاتوس می‌زنند و « تروریست را محکوم خواهندکرد. استاتوس خواهندز د خواهند نوشت که پ ک ک ، پژاک و روشنفکران کورد، سیاسیون و... عامل کشتار خودشون هستند.

این دوستان به کنار آمریکا و اتحادیه‌ اروپا به دولت ترکیه تسلیت خواهند گفت. مطبوعات ترکیه تیترهای‌شان « انتقام انتقام » خواهد بود. رسانه‌های معروف فارسی زبان خارج از کشور. کارشناس مرکز اسناد انقلاب اسلامی و مرکز تحقیقات سپاه پاسداران جمهوری اسلامی را به استودیو دعوت خواهند کرد و با وی گفت و گو خواهند کرد به عنوان تاریخ پژوه و کارشناس مسایل کوردستان .؟؟؟!!!!

راستش به قول آن ترانه‌ی داریوش« تاریخ مرگ و ماتم است تقویم کهنه روی میز.....» دیگر از این تاریخ خسته شده‌ام.

همیشه در مدرسه وقتی می‌خواستم به دانش‌آموزانم. فرق بین افعال ماضی را برایشان توضیح بدهم. می گفتم ماضی ساده دقیقا مثل « مُرد» .یعنی کاری که انجام کرفته و اثر و نتیجه‌اش هم به پایان رسید. طرف مُرد دیگه مُرد. اما ماضی نقلی یعنی این که فعلی که در گذشته انجام گرفته و اثر و نتیجه‌اش تا زمان حال باقی مانده است. ماضی بعید یعنی فعلی که در گذشته قبل از چند فعل دیگر. ماضی استمراری یعنی فعلی که در گذشته به صرت تکرار و مستمر انجام می‌گرفته.....

حالا می‌فهمم که در مورد ملت خودم اشتباه کرده‌ام. در مورد ملت کورد انگار، فعل مردن و یا بهتر است بگویم کشته شدن‌مان، با تمامی افعال و تمامی زمان‌ها تا مضارع اخباری هم امکان پذیر است. کشته شده بودیم. کشته می شدیم. کشته شده‌ایم. کشته می‌شویم....

می‌دانی مخاطب عزیزم می‌دانی دیگر چرا چیز زیادی در مورد کوردستان نمی‌نویسم. من روزنامه نگاری را از اواسط دهه‌ی هفتاد شمسی شروع کرده و در اواخر این دهه و اویل دهه‌ی هشتاد هجری شمسی، به صورت جدی‌تر کار کرده ام. می‌دانی بخش اعطمی از گزارش‌ها، مقالات، تفسیر‌ها، مصاحبه‌هایم به چه چیزی اختصاص پیدا کرده است، به تاریخ ساده‌ی کشته شدن‌مان، آوارگی‌مان، بی مرزی و بی پناهی‌مان، اردوگاه نشینی و .. مان. تیتر مقالات و گزارش‌هایم چیزهایی شبیه« حمله‌ی انتحاری به دموکراسی کوردی» ، « ّهمه‌جای جهان اردوگاه من است»، « قتل و عام کوردی در اعیاد مذهبی».، بی سرزمین تر از باد»، « ازدحام مرگ در در فروردین شیمایی»،« سی سال کشتار» « سی سال اعدام» ، «سی سال توقیف مطبوعات» « قامیشلو در خون». « اربیل قربانی ترور»..، «میکونوس میزی برای آویزان شدن از جهان»....« کشتار خاموش» ( در مورد کولبر ها و افنجارهای مین)

می‌دانی مخاطب عزیزم. حقیقتی تلخ هم وجود دارد. گفتمان حقوق بشری خالی از حقوق بشر!!!، در رسانه‌ها نیز ما را تنها برای روایات جگرسور مرگ خودمان می‌خواهد. از ما بیشتر می‌خواهد هی‌مرگ و میر خودمان را روایت کنیم. یعنی تنها در چنین مواردی به ما فرصت ظهور می‌دهد. یا بیشترین فرصت را می‌دهد.

می‌دانی دوست من، می‌دانی مخاطب عزیزم، می‌دانی گلم، خوبم خواهرم برادرم، خسته شده‌ام. رسما خسته شده‌ام از بازنویسی این همه مرگ.

یا راهی برای بازنوشتن « زندگی » می‌جویم. یا خودم هم مثل بخشی از این تاریخ کشتار و مرگ تدریجی» خواهم مرد. به همین دلیل ساده‌ی غمگین چیزی برای نوشتن نیست. نسل جوان‌تر و پر انرژی تر فعلا هست که این ها را گزارش کند.

من از افعال ساده و استمراری و نقلی و بعید مرگ خسته شده‌ام و از پرسش‌های همیشگی این‌که مرگم هم باید توسط جلادانم و نیز جلاد جلاداتم تایید شود تا این که به خبر تبدیل شود.

خسته‌ام... خسته...

ششم دی‌ماه ۱۳۸۸ ما شاهد عینی عاشورای تهران بودیم

2011-12-27T16:04:00.001+01:00

ما حادثه را
از لب های خیابان نوشیدیم

ما حادثه را بر لب های خیابان
بوسیدیم

ما حادثه را
از قامت بلند خیابان
دزدیدیم.

6 دی ماه 1338تهران

عاشورای خونین تهران. در دو سال پیش یعنی ششم دی‌ماه ۱۳۸۸ حادثه‌ای یگانه بود. چیزی ندارم و هنوز در بهت آن روز هستم. هنوز بعد از دو سال با تمام بهت به آن روز نگاه و یاد می‌کنم. آن وقت‌ها.. آن روز‌ها ما شاهدان عینی بودم.

این گزارش آن موقع من از مشاهده‌های یک شاهد عینی بوده. آن موقع‌ا بخشی از وظیفه‌ای که برای خود تعریف کرده‌بودیم. این بود که روزها در خیابان بودیم و شب‌ها با آن وضع اینترنت گزارش‌ها و خبرها را به دوستان خبرنگار و گزارش‌گرمان در خارج از کشور می‌دادیم تا آن ‌ها بنویسند آن چه را نمی شد ما بنویسیم.. آن روزها ما شاهد عینی بودیم.

یک شاهد عینی که در تظاهرات دیروز حضور داشت به "روز" گفت: ما ساعت 10:30 بود که سر چهار راه ولی عصر از اتوبوس پیاده شدیم اما به محض پیاده شدن با میله و گاز اشک آور و باتوم به جان ما افتادند، مجبو شدیم فرارکنیم و تا سر بزرگمهر دویدیم و انجا با مردم جمع شدیم و به مقاومت در برابر نیروهای امنیتی و گارد پرداختیم و مردم از کیسه های شن شهرداری (که برای زمان باریدن برف کنار خیابان ها گذاشته) برای بستن خیابان و ایجاد سنگر استفاده کردیم و کلا خیابان بزرگمهر ، تبدیل به پایگاه مردم شد.

این شاهد عینی که خود نیز از سوی لباس شخصی ها به شدت مجروح شده است، افزود: نیروهای گارد و لباس شخصی حمله وحشتناکی کردند و ما هنگام فرار، متوجه تعداد زیادی سنگ که شهرداری برای سنگفرش یک گذر گذاشته بود شدیم و وقتی دیدیم زنان و پیرمردها نمی توانند بدوند و به شدت از سوی لباس شخصی ها و گارد ویژه کتک میخوردند، مجبور شدیم سنگ پرانی کنیم تا انها بتونند فرار کنند.

وی تاکید کرد: با محاصره منطقه از سوی گارد ویژه و لباس شخصی ها بیش از 8000 تن از مردم در این منطقه مانده بودند و به طور مداوم مورد حمله قرار می گرفتند و گاز اشک اور و گاز فلفل با فاصله های بسیار کمی به سوی مردم شلیک می شد.

وی گفت: ما تقریبا آنجا زندانی شده بودیم اما در یک حمله توانستیم محاصره را بشکنیم و به سمت طالقانی برویم. درب های خیلی از منازل باز می شد و مردم را پناه میدادند و ما نیز به یکی از این منازل پناه بردیم.

به گفته این شاهد عینی، مسجدی که در نزدیک میدان فلسطین واقع شده است، به پایگاهی برای سازماندهی لباس شخصی ها تبدیل شده بود و پر از لباس شخصی های مسلح و مجهز به باتوم و شوک الکترونیکی و گاز اشک اور و گاز فلفل بود.»

یکی از خاطرات دیگیری که داشتم این بود. که در همان بزرگمهر. یک بسیجی به دست مردم افتاد و به گمان مسلح بودن طرف همه فورا دست و پایش را گرفته بودند که نتواند دست به اسلحه ببرد. بعد از این که از زیر مشت و لگد عده‌ای اندک درش آوردیم. اینجانب با کمال آرامش و تقریبا با ادای یک آدم با تجربه شروع کردم به بازدید بدنی ایاشن برای کشف اسلجه اش.. که فقط یک لحظه به ذهنم خطور کرد که خوب مثلا گیرم به فرض ایشان الان اسلحه داشته باشد. من کشفش کنم چه غلطی با این اسلحه بکنم. یا اگر دست ای مردم خشمگین بیافتد چه اتفاقی می‌افتد. خیلی سریع بهش گفتم ببین من می گم هیچی نداری و لی وجدانن دور شو از این جا.. اونم گفت به خدا ندارم.. باور کن ندارم.. گفتم خیلی خوب خودم گشتم چیزی نبود.. ولش کنید بابا این بسیجی نیست اگر هم باشه اندازه کافی ترسیده از خیابان مظفر راهیش کردم بره.. .رفت. ما بعدش بازم کتک خوردیم.

دومین خاطره‌ام که الان ممکنه برای شما کمدی باشد اما برای من تراژدی بود. دیگر در آن ساعت‌های پایانی که جاهای دیر خلوت تر شده بود. نیروهای گارد هم تعدادشان بیشتر می شد و بنابراین دیگر فرار نمی‌کردند از دست ما و بلکه کم کم حلقه‌ی محاصره‌شان تنگ تر و تنگ تر می‌شد. ما هم به آن خیابان مظفر شمالی پناه برده بودیم و هم‌چنان در حال مقاومت بودیم. که ناگهان اون نامردها یک اشک آور درست زدند جلوی پاهام. با تمام قوا به سمت بالای خیابان فرار کردم. آن بالا دیدم یک آتش روشن است و حسابی دود می‌کند کاملا نشستم روش و صورتم رو بردم روی دود و با تمام قوا دود را توی حلقم فرو دادم. همان یک نفس کافی بود که من تقریبا به طور کامل احساس خفگی کردم در حدی که اصلا افتادم و بعد از چند ثانیه نیم نفسی در آمد و خودم را سینه خیز به جدول کتار خیابان رساندم . نمی‌دانم چه شد که انگار یک چیز خیلی خیلی بزرگ از ریه‌هایم بیرون امد مثل این تصویر فیلم‌های علمی تخیلی که یک موجود عجیب یک هو از سینه‌ی آدم بیرون می‌اید. آنقدر بالا آوردم که نمی‌دانستم چیست که بالا می‌آورم. چند نفر بالای سرم بودند هی آب می ریختند روی سرم و روزنامه آتش زده بوند و دود را به صورتم می‌داند.. بله درست متوجه شدید آن دود عزیزی که بنده با کمال ارامش نشستم کنارش و تمامش رو توی حلقم فرو داده بودم « گاز اشک آور» بود نه آتش ......

آن روز این شعر را نوشتم

محمد نوری زاد و رفتارهای دوگانه‌ی ما

2011-12-14T20:13:00.000+01:00

محمد نوری زاد نمونه‌ی خوبی است برای نگاه کردن و مرور کردن رفتار خود ما نسبت به بسیاری از مسائل. محمد نوری زاد به عنوان شخصیتی که زمانی همراه و همگام این نظام بوده است. با رفتار و کردار و تولیداتش زمانی برای همین ن‍ظام تبلیغ کرده است. روزی به هر دلیلی به این نتیجه می‌رسد که راه رفته اشتباه بوده است و یا لااقل ادامه‌ی این راه اشتباه است. راه جدیدش را انتخاب می‌کند. در آن پای می‌گذارد و دقیقا به خاطر انتخاب راه جدیدش دچار مجازات می شود. همان مجازاتی که ما بارها می گوییم باید این افراد به خاطر رفتارهایی که در گذشته داشته‌اند مجازات شوند . مگر این‌که ما شخصا فتیش و عقده‌ی این را داشته باشیم که خودمان شخصا باید آن‌ها را مجازات کنیم. سوال ساده این است که شخصی مثل نوری زاد و افرادی مشابه وی مگر ما نمی‌خواهیم که از همراهی با نظام زور و طلم و جور دست بردارند. خوب این افراد دست بر می‌دارند که هیچ، با آن مبارزه هم می‌کنند، زندان هم می روند. در زندان و بیرون زندان هم دست بردار نیست و به عنوان نمونه آقای نوری زاد به روشی که خودش انتخاب کرده، یعنی نامه نوشتن هم‌چنان ادامه می‌دهد و دقیقا با نامه‌هایش علیه این نظام و از درون خد همان نظام نبلیغ می‌کند و دقیقا هم به اتهام تبلیغ علیه همین نظام مجازات می‌شود و سرکوب می‌شود و محدود می‌شود.
در این آخرین نامه‌اش هم نه تنها خودش بلکه بسیاری دیگر را نیز دعوت می‌کند به همین مبارزه و بازگو کردن آن همه جفا و ستم و راه‌های احتمالی برای درست کردن اوضاع. این‌که ما چقدر به این راه، به عقاید آقای نوری زاد و به کنش‌اش ایمان داریم و یا نزدیکیم یک بحث دیگر است. اما کنش نوری زاد یک کنش سیاسی است. حال هم‌چنان تکرار همیشگی همان بهانه‌های همیشگی آیا واقعا چه سودی دارد و از کجا بر می‌خیزد. از سوی دیگر فعالان حقوق بشر و حقوق مدنی و سیاسی، چگونه می‌توانند در مقابل تضییع حقوق ایشان و حتا تهدید ایشان به افشاگری از زندگی خصوصی و حوزه‌ی شخصی یک فرد بی خیال بگذرند؟ آیا به بهانه‌ی این‌که وی زمانی همراه این نظام بوده است؟ پس ما کی حق تغییر و برگشت از راه اشتباه را برای انسان‌ها قائل هستیم. مگر ما خودمان کم در زندگی من تغییر کرده‌ایم؟ مگر همه‌ی ما دقیقا تمام طول زندگی‌مان به همین شکل و شیوه ای که اکنون زندگی می‌کنیم و می‌اندیشیم، زندگی کرده‌ایم و اندیشیده‌ایم. آن مجازات و آن پاسخ پس دادن و آن هزینه دادن کجاست؟ باید در زندان‌های شخصی ما جواب پس بدهد هرکس را که ما فکر کرده‌ایم اشتباه کرده است.
من نه از آقای نوری زاد بتی می‌سازم و نه فکر می کنم چنین چیزی از سوی هر کسی لازم باشد. بلکه یک واقعیت ساده را دیدن و آن این که این آدم راهش را عوض کرده است و بابت راهی که عوض کرده است و اتفاقا در حوزه‌ی سیاسی است این رفتار باید از حقوقش به عنوان یک انسان، به عنوان یک زندانی سیاسی و نیز از رفتارش و تلاشش برای بهبود اوضاع و نیز هزینه‌ای که می‌پردازد، دفاع کنیم. اگر روزی آن داد‌گاه عادلانه‌ی واقعی که مد نظر بسیاری است و شاید رویای من هم باشد، تشکیل شد همان روز در همان دادگاه به سابقه و مسئولیت هرکس از چپ و راست و میانه و لیبرال و اصلاح طلب و انقلابی و ... رسیدگی شود. حق ماست که به عنوان شاکی ، شاهد مدعی و ... حاضر باشیم و حق ماست که مجازات کنیم و یا ببخشیم. اما تا زمانی که چنین شرایطی موجود نیست تخطئه کردن هر رفتاری هر کنشی به این بهانه‌ها یک معنی دارد و آن این است که همه‌ی شعارهایی که خودمان می‌دهیم زیر پا بگذاریم نشان از آن دارد که ما هم اگر قدرت داشتیم و یا به قدرت نزدیک بودیم خیلی بهتر از آقای نوری زاد رفتار نمی‌کردیم. من فکر می‌کنم ورود به حوزه‌ی شخصی و استفاده از آن برای اهداف سیاسی یک عمل زشت و قبیح است و این عمل چه در کشوری اروپایی انجام بگیرد و چه در کشوری آمریکایی و چه آسیایی و آفرقایی فرقی نخواهد کرد. باری من ملاک این نیست که مثلا در اروپا هم ممکن است این اتفاق بیافتد. برای من اروپا و آمریکا مدینه‌ی فاضله و آرمانی مطلق نیست که هیچ انتقادی به اینجا وارد نباشد.
من به شخصه از آقای نوری زاد برای رفتارهایی که این مدت داشته است احترام قایلم و از آن حمایت می‌کنم حتا اگر نزدیکی بسیار کمی با عقاید و آرمان‌های من داشته باشد. حتا اگر من برای یک لحظه‌ هم به رهبری جمهوری اسلامی اعتقادی نداشته باشم چه برسد به این که برایش نامه نوشته شود. اما تلاش این انسان را ارج می‌نهم و به خودش و تلاشش احترام می‌گذارم. آقای نوری زاد امیدوارم شجاع‌تر، شفاف‌تر و صادق‌تر و آگاه‌تر و دلسوز‌تر راهت را ادامه بدهی این را بدان و باور کن که رفتارت برای بسیاری قابل احترام است.

گلوله بد است اما تعصب فاجعه است/ در باب کشته شدن یک زن در اردوگاه کومله

2011-12-14T17:32:00.005+01:00

در خبرهایی که هنوز هیچ سندیت مستدلی ندارد. خبر می‌رسد که « زنی به نام یلدا در اردوگاه کومله با گلوله کشته می‌شود».خبرهای ضد و نقیضی منتشر می شود ، یک جا میخوانی که مرد در حال تمیز کردن اسلحه اش بوده و دو گلوله به طور تصادفی از اسلحه در رفته و هر دو هم به زن اصابت می کنند و زن را می کشد.

در جای دیگر میخوانی که مرد در حال تمرین تیر اندازی به سمت دیگری بوده ، و دو گلوله کمانه می کنند و به زن اصابت می کنند و زن جان میدهد.
تا این‌جای کار تنها تلخی وجود دارد کشته شدن یک انسان است. آن هم بر اثر گلوله آن‌هم در یک اردوگاه نظامی متعلق له یک حزب سیاسی که نزدیک به ۴۰ سال فعالیت سیاسی، دفاع مسلحانه در سال‌های تاسیس آن و نیز ۱۸ سال است که فعالیت سیاسی صرف دارد و سعی کرده است حتا دفاع مسلحانه را هم مگر تنها و تنها در حوزه‌ی اردوگاه خود به کناری بنهند. این حزب در سابقه‌اش و محتوایی که برای خود تعریف کرده است آرمان‌های عدالت‌ طلبانه و آزادی خواهانه دارد که بخشی از این آرمان‌ها به دفاع از حق ملت کورد نیز بر می‌گردد.

در ابتدای امر سیل محکوم کردن این اتفاق در فضای مجازی و به ویژه در صفحه‌های فیس بوکی راه می‌افتد و البته از سوی هواردان و اعضای این حزب سعی می شود سطح واکنش‌ها تلطیف شود و گاه به مقابله هم نزدیک می شود .

این هم حقیقت دارد که بسیاری از واکنش‌ها به جای آن‌که واکنش به کشته شدن یک انسان و احتمالا واکنش به « قتل ناموسی» باشد، عده‌ی کثیری با استاتوس‌های آن چنانی و یادداشت‌های کوتاه‌شان تمام هم و غم خود را بر کوبیدن « کومه‌له» و حتا ملت کورد و حتا مبارزات آزادی‌خواهانه‌شان نسبت دهند. نوشته‌هایی هم چون «اون مبارزه برای حق ملت کورد توی سرت بخورد». « این حزب متعصب متحجر آدمکش زن کش » و..تحقیر ایده‌های چپ‌گرایانه یا ناسیوالیستی فعالیت‌های این حزب و حتا ورود به حوزه‌ی زندگی شخصی سران و رهبران این حزب.. همه و همه هیچ کدام ربطی به اصل ماجرا ندارد و حقیقتا بوی یک نوع بهانه‌ جویی از این حزب می‌دهد.

آن‌چه مسلم است از دید من به عنوان یک کورد و اتفاقا یک فمینیست، جامعه‌ی کوردستان جامعه‌ای مردسالار است. شدت مرد سالاری در برخی وجوهات آن بدون هیچ تعارفی گاه به حدود و مرزهای جامعه‌ی دور از مدنیت نزدیک می‌شود. شدت خشونت خانوادگی در کوردستان به نسبت به خیلی جاهای دیگر بالاتر است و البته خیلی جوامع دیگر نیز هستند که در وضعیت اسف‌بار‌تری به سر می‌برند. احزاب کوردستانی که با ایده‌های « چپ» بنیان نهاده شده‌اند در ادعاهایاشان همیشه نگاهی برابری طلبانه نسبت به حقوق زن داشته اند و دارند هنوز. این به آن معنا نیست که احزاب غیر چپ به صورت رسمی مدافع نابرابری جنسیتی باشند. انتقاد از جامعه و از احزاب و جامعه‌ی مدنی حتا بخشی از وظیفه‌ی ما هست و بوده است.

بارها گفته‌ام و بار دگر می‌گویم همه‌ی ما در جوامعه مردسالار تربیت می‌شویم و رشد می‌کنیم و ارزش‌های آموخته شده‌ی اصلی‌مان که در فرایند جامعه پذیر شدن آن‌ها را درونی کرده‌ایم، ارزش‌های مردسالار و در ذات خود زن ستیز هستند. این ارزش‌ها لازم نیست به صورت گزاره‌های آموزشی رسمی به ما آموخته شده باشد، بلکه این ارزش ها در تمامی ارکان جامعه از اقتصاد و فرهنگ و تلویزیون و رسانه و نهایتا در زبانی که هر روزه با آن حرف می‌زنیم و سرشار از « دوگانه‌های زبانی» است که یک سویه‌ی آن فراتری ارزشی برای یکی از این دوگانه هاست و سوی دیگر فروتری ارزشی و تمامی سویه‌های ارزشی فروتر در زبان‌ها به زنان نسبت داده شده است. آن‌چه هویداست این مسئله است که بر اثر جنبش فمینیستی برخوردی آگاهی طلبانه از نوع آگاهی واقعی بر علیه آن آگاهی کاذب قبلی به وجود آمده است و آن‌که به این خود آگاهی می‌رسد تلاش می‌کند چه به صورت شخصی و چه به صورت شرکت در یک جنبش اجتماعی تلاش کند این نابرابری‌ها را از بین ببرد و یا آن را کم رنگ کند.

بنابراین بدون شک مردی که از یک جامعه‌ی مردسالار که سویه‌های سنتی این جامعه هنوز که هنوز است به هزار و یک بر سویه‌‌های مدرن این جامعه برتری دارد. ازدلایل این امر از جمله سیاست‌های ضد توسعه از سوی حکومت‌ها در این جوامع و نیز سطح بالای درگیری سیاسی به عنوان « امر سیاسی ویژه» و عدم امکانات فرهنگی و اقتصادی و ... می‌توان اشاره کرد که از فرصت این بحث خارج است. به همین خاطر در حالی که این توصیف از جامعه وجود دارد. بدون شک کسانی که در این جامعه به تلاش سیاسی نیز دست می‌زنند و عضو حزبی می‌شوند افرادی هستند از همان جامعه و با همان تربیت‌ها و همان ارزش‌های مردسالارنه بر آمده اند و به احتمال زیاد به هنگامه‌ی « فاجعه و خشم» همان رفتاری را می‌کنند که دیگر مردمان جوامع مردسالار انجام می‌دهند. یکی از اصلی‌ترین مسایل و مشکلات چنین جوامعه و به ویژه جامعه‌ی کوردستان مسئله‌ای است به نام قتل ناموسی. قتل ناموسی که ریشه‌ی آزاد پنداشته شدن آن از دین اسلام می‌اید به مرد حق می‌دهد که زنش را بکشد. دقیقا به این واژه‌ی «زن» اش دقت کنیم به تمام معنا حقیقت ماجرا را نشان می دهد که مالکیت ویژه و حاکمیت ویژه‌ای در آن واژه‌ی « زنش» هست که دقیقا مثل آن است که انگار حق دارد پیراهنش را در بیاورد.

این مسئله دقیقا ناشی از حق مالکیت مرد بر همسرش می‌باشد.حقی که در اختیار خود زن نیست. حتا حق مالیکت بر بدن خود را نیز ندارد.

حال در اردوگاه کومله‌ی کوردستان ایران، چنین اتفاقی رخ می‌دهد واکنش‌هایی که به محکومیت این اقدام صورت گرفته کاملا به جاست و حق خشم و عصبانیت نیز از دست چنین حزبی و چنین اتفاقی در چنین اردوگاهی کاملا به جاست، البته سوای آن مثال‌هایی که زدم و رسما معلوم بود که محکوم کردن کومله به عنوان یک حزب سیاسی و محکوم کردن مبارازت مردم کورد به عنوان مبارازتی ملی، بر محکوم کردن اصل قضیه چربش داشت، باقی واکنش ها به جاست و همگان حق دارند که کومله و اتفاقات روی داده در آن را به ویژه در حوزه‌ی نادیده گرفتن حقوق حقه و اصلی انسانی زیر سوال ببرند و حال اگر در متاسفانه‌ترین حالت، از بین رفتن حق حیات یک انسان بر اساس انگاره‌ی مردسالارنه به نام« قتل ناموسی» باشد.

اما حزب کومله متاسفانه ظاهرا به جای آن‌که به اصل ماجرا بپردازد، سطح این نوع واکنش‌های ثانویه برایش بسیار مهم‌تر بوده است و بیانیه‌ای منتشر می‌کند که اشتباهات فاحشی در آن به چشم می‌خورد. متن بیانیه‌ی این حزب به شرح زیر است

«با کمال تاسف اعلام می کنیم شب ١٢ دسامبر ٢٠١١ رفیق مریم صادقی (یلدا) در پی حادثە ای ناخوشایند و ناخواسته جان باخت و قلب پر از امیدش از تپش افتاد. از طرف دبیرخانه‌ی کومله به خانواده یلدا و تمامی پیشمرگها تسلیت میگوییم. رفیق یلدا در سال ١٣٨٨ به جمع پیشمرگهای کومله پیوست و تا زمان جان باختنش از هیچ تلاشی برای انجام وظایفش در قبال حزب دریغ نکرد. اما حیف که مرگ زودهنگامش این فرصت را به او نداد که بیشتر در راه اهداف حزبش مبارزه کند.
لازم به ذکر است که بار دیگر، نارفیقان کومله به بهانه مرگ رفیق یلدا در شبکه اینترنت و فیسبوک تبلیغات دشمنانه خود را بر ضد کومله آغاز کرده و پیشمرگهای کومله را به زن کشی متهم میکنند.
ما به همگان اطمینان میدهیم که این حادثه اتفاقی بوده و تحقیقات پلیس و پزشکی قانونی نیز این ادعای ما را تایید کرده و ادعای دشمنان کومله را پوچ می کنند».
آن‌چه در این بیانیه به نظر من اشتباه است. اولا این نکته است که آن‌چه در این بیاینه به وضوح مشاهده می‌شود، بیش از آن‌که تلاش برای محکوم کردن چنین اتفاقی باشد و یا حتا پرداختن به چنین اتفاقی، پرداختن به واکنش‌های احتمالی به گفته‌ی خودشان کینه ورزانه بوده است.
اشتباه دوم توجیه غیر عقلانی و غیر محتمل اتفاق رخ داده بود است. که از سوی یکی از اعضای این حزب با ادعای این‌که دو گلوله کمانه کرده است و به صورت اتفاقی هر دو گلوله همم به شخص تمیز کننده‌ی اسلحه بر خورد کرده است. حداقل می‌ةوان گفت که با برخورد گلوله‌ی اول به شخص احتمالا موقعیت مکانی شخص بر اثر اثابت گلوله‌ی اولی تغییر می‌کند و امکان ندارد گلوله‌ی دومی بازهم آن قدر دقیق کمانه کند که حتا مثلا با فرض افتادن یا دراز کش شدن کسی که گلوله به او خورده است، بازهم به همان نقطه اثابت کند.

از دید من آن‌چه که کومله را به نوشتن چنین بیانیه‌ای وادار کرده است. سطح واکنش احساسی به واکنش‌های احساسی دیگری بوده است که به جای زیر سوال بردن قتل ناموسی حالا توسط هرکسی که هست، به زیر سوال بردن کومله پرداخته اند. این‌که کومله به صورت عجولانه و دور از هشیاری و مدیریتی ویژه چنین بیانیه‌ای را صادر کرده است. نشان از تعصب این حزب براین امر بوده است که بخواهد و نشان دهد که « حزب کومله» و اعضای آن از چنین تفکراتی یا از امکان چنین اتفاقاتی حتا خود را مبرا بداند. این تعصب یعنی عدم اراده‌‌ای برای قبول چنین واقعیتی. انکار واقعیت موجود خود یکی از نشانه‌های تعصب است. واقعیت آن است که گلوله بد است اما تعصب از گلوله و استفاده از گلوله هم فاجعه بار تر است. آن‌چه که رخ داده به احتال زیاد بر اثر تعصب ناموسی یک مرد بر یک زن بوده است که عنان از کف وی ربوده است و وی را به قتل همسرش وادارد نموده است، وقتی می‌بینیم نتیجه‌ی تعصب چنین فاجعه‌ای است، تعصب‌های بعدی به خرج دادن دقیقا نتیجه و نشانه‌ای از همین فاجعه را اگر نیافریند نتیجه‌ی بهتری نخواهد آفرید. با تمام احترام قلبی و شخصی که برای دوستان عزیزم در حزب کومله قائل هستم باید بگویم کومله می‌توانست طرف اتفاق افتادن این فاجعه را محکوم کند و خودش در جایگاه قاضی و دادگاه قرار نگیرد بلکه نتیجه را به رای نهایی مقامات قضایی که در آن‌جا(کوردستان عراق) حضور دارند بسپارد و از هرگونه اظهار نظر در باره‌ی دلایل این اتفاق خود داری می‌کرد.
نوع دیگر تعصب دقیقا همان تعصب‌های کور تهاجمی است. تعصبی که می‌خواهد به این بهانه به جریان و حزب و مبارزه و فعالیت کوردها بتازد و بگوید می‌بینید این کوردها چنین آدم‌هایی هستند. اما واکنش کومله به این تعصب‌ها متاسفانه به دلیل تعصبی بودن واکنش نه تنها باعث نمی‌شود که این فضا فروکش کند بلکه باعث تشدید فضای شک و تردید و نیز صداقت و شفافیت نوع برخورد این حزب را با چنین موضوعی با دیده‌ی تردید مواجه می‌گرداند.
تعصب دیگر اما از سوی برخی فعالان مدنی و یا سیاسی جامعه‌ی کورد بر می‌خیزد. آن‌ها می‌خواهند با این امر به عنوان یک امر درون گروهی برخورد شود و حتا از این که به زبان فارسی به آن پرداخته شود، ناراحت هستند و به قول معروف می‌خواهند به دیگران بگویند این فضولی‌ها به شما نیامده است و این مسئله به خودمان ربط دارد. و احتمالا کسانی را که از خود کوردها هستند و به این مئله خواهند پرداخت، زیر سوال می‌برند.
واقعیت امر آن است که مسئله‌ی نقض حقوق بشر به دلیل نقطه‌ی مشترک « انسان» بودن به تمامی انسان‌ها ربط دارد. حال ممکن است بسیاری آن را نادیده بیانگارند و عده‌ای هم مسئله برایشان اهمیت داشتته باشد. کسی نمی‌تواند دیگری را از پرداختن به یک مسئله‌ی انسانی به هر بهانه‌ای منع کند. جواب دادن به انتقاد‌های غیر منصفانه و متعصبانه و کینه ورزانه حق طبیعی است اما حتا با این بهانه نیز نمی‌توان کسی را منع کرد از پرداختن به این مسئله. از سوی دیگر این واکنش متعصبانه و درون گروهی کردن نقطه‌ مقابل همان گله و داد و بیداد همیشگی است که گاه برخی روزنامه نگاران و فعالان مدنی و سیاسی کورد از غیر کوردها طرح می‌کنند مبنی بر این‌که آن‌ها به مسایل جامعه‌ی ما توجهی نمی‌کنند. این اتفاق که هنوز که هنوز است از دید من و دیگران یک قتل ناموسی است، باید مورد توجه همگان قرار گیرد و شاید لازم باشد تلاشی جدی تر در جامعه‌ی کوردستان ایران برای مقابله با فکر و اندیشه و نیز اقدام به قتل ناموسی صورت بگیرد.
امیدوار به دور از هر تعصبی به این مسئله پرداخته شود و مقامات قضایی کوردستان عراق با دقت قضایی و تا آن جایی که من خبر دارم در کوردستان عراق قتل ناموسی جرم است و هنوز این قانون نیز نقض نشده است، نتیجه‌ و مجازاتی حقوقی و عادلانه‌ در انتظار این پرونده باشد

یک خاطره را لازم می‌دانم که تعریف کنم. زمانی که ما در کوردستان عراق آواره بودیم، تعدادی از دوستان غیر کورد در اردوگاه‌ یکی از احزاب کوردی که فکر کنم حزب کومله‌ی زحمتکشان بود، به سر می‌بردند. شبی صدای تیر اندازی در شکل رگبار می‌شنوند. وقتی علت مشخص می‌شود، می گویند که ظاهرا همسر یکی از آقایان پیشمرگه برای ترساندن شوهرش رگباری از اسلحه‌اش شلیک کرده است، البته نه رو به شوهرش، تنها همین رگبار و همین شلیک باعث شد که دیگران دخالت کنند و قضیه به جای باریک‌تر نکشد. اگر خدای ناکرده این گلوله‌ها به سمت مرد شلیک می‌شد و مرد کشته می‌شد. آن موقع ما شاهد کشته شدن یک شوهر به دست همسرش بودیم. آن موقع هم نمی‌شد ادعا کرد که بر اثر اتفاق و تمیز کردن اسلحه یک رگبار از اسلحه شلیک شده است و یک نفر کشته شده است. این خاطره‌ی کوتاه را برای این نوشتم که بگویم متاسفانه این استفاده‌ی از اسلحه به یک بار منتهی نمی‌شود. وقتی آن یک بار گلوله‌ی شلیک شده به قتل کسی منجر نشد، این احتمال وجود دارد که در این یکی اردوگاه و در این یکی شلیک گلوله اصابت کند و یک انسان کشته شود. این مسئله این نکته را یادآور می‌شود که احزابی که برای دفاع از خود از اسلحه استفاده می‌کنند باید بخشی از فرایند آموزشی‌شان را به چگونگی استفاده از اسلحه، حق و حقوق و مسئولیت استفاده از اسلحه و نیز قوانین سخت‌گیرانه و بی برو برگردی در زمینه‌ی استفاده از اسلحه در موارد غیر جنگی را به اعضا آموزش دهد و مجازات‌های سختی نیز برای این امر در نظر بگیرند.

پی نوشت:
یک اشتباه در ترجمه‌ی بیانیه‌ی کومله وجود داشت که تصحیح شد. بیانیه کومله از سوی« دبیرخانه‌ی کومله » بوده است نه« دبیر کل کومله»
نکته‌ی دوم این‌که یکی از دوستان عضو کومله به من اطلاع داده است که « هیچ کدام از اعضای کومله به مسئله‌ی کمانه کردن گلوله اشاره‌ای نکرده است و این مسئله از سوی افسر تحقیق پلیش منطقه‌ی بازیان در بررسی اولیه به آن اشاره شده است و مسئله هم‌چنان از سوی پلیس تحت بررسی و پی گرد می باشد

شهرو فرنی*

2011-12-12T22:59:00.000+01:00

دستش چسپیده بود به میله‌ی اتوبوس. ازدحام این همه مسافر در یک اتوبوس مدرن در یکی از پایتخت‌های معروف یک کشور معروف اروپایی، وی را یاد ازدحام معروف مسافران اتوبوس در سال‌هایی معروف زندگی‌اش که تنها برای خودش معروف بود می‌انداخت. سال‌هایی که نوجوانی پانزده ساله بود و در پایتخت معروف کشوری که همیشه به دلایلی معروف بوده است در صدر اخبار جهان قرار داشته است . به ویژه در تمامی طول سال‌هایی که می شود زندگی یک نسل. او از همین نسل بود و اتفاقا جزو گروهی از مردمان معروف همین کشور بود که شاید این کلمه‌ی « گروه» مردمی خودش یکی از معروف‌ترین جدل‌های سیاسی بین مردمان گروه وی و دیگر مردمان گروه‌های دیگر بوده و است. این جدال بر سر کلمه‌ای که قوم نامیده شوند یا ملت دامن پیراهن هویتی بخشی از تمامی نوجوانی وی را که هیچ بخشی از تلاش غیر علمی بسیاری از شخصیت‌های سیاسی و حتا آکادمیک را نیز گرفته بود. از شخص خود وی تا کسی مثل سعید حجاریان قربانی تروری نافرجام در اندیشه‌هایی متسلب، بخشی از تلاش فکری‌شان قربانی همین تلاش ساده‌ی مفهومی بود و او راستش از هیچ کدام از این مفاهیم نه شعر می‌‌توانست بسراید و نه احساسی نسبت به واژه‌ی ملت داشت چه آن‌چه را هم‌گروهانش‌می پنداشتند رویا می دانست حتا اگر حقیقت باشد و چه آن‌چه را که دیگر غیر هم گروهانش ملت می‌نامیدند دروغی جعلی می‌دانست حتا اگر واقعیت باشد.

وقتی دستش به میله‌ی اتوبوس چسپیده بود و به این فکر می‌کرد که دستش نه بر اثر سرما یا گرما نسوخته و به میله‌ی فلزی نچسپیده است و دست دیگری که نزدیک دست اوست و به میله چسپیده است متعلق به دختری قدبلند است که احتمالا هیچ کدام از این مزخرفات هنگام نوشتن یک متن به ذهنش خطور نمی‌کند، مواظب دستش بود که به هیچ وجه تماسی با دست آن شخصی که این دغدغه‌های مزخرف را نداشت، نداشته باشد. یاد آخرین تماس تلفنی، یا اولین تماس بدنی‌اش با بدن یک زن، که همان تماس دست با دست بود و تماس با گوش حتا میسر نشده بود به جز تماس دستش با گوشی تلفن، که یکی از نزدیک‌ترین اشیا و مفاهیم و نام‌ها و وسیله‌های زندگی با دست‌های او بوده است. یادش افتاد که همین اولین تماس هم در سن و سالی از وی اتفاق افتاده است که هیچ یک از افرادی که وی را می‌شناسند حتا باور نمی‌کنند. بنابراین از خیر و شر این قصه‌ی تماس گذشت و تماس تلفنی اش را وسط ازحام جمعیت اتوبوس قطع کرد.
از قطع کردن تمامی تماس‌های تلفنی در ازدحام‌ تمامی تماس‌هایی که بوی ته ماس می‌داند یک جوری حس فلسفی داشت. فکر کردن به چیزهای کوچک تنها چیزی بود که وی را به یاد « والتر بنیامین» می‌انداخت و می‌دانست از وقتی که « دوست نویسنده‌ی کوردش در کوردستان عراق، یا در جنوب کوردستان، که آن زمان در شمال اروپا زندگی کرده و کتابی نوشته بود و آن را به « فیلسوف چیزهای کوچک» یعنی والتر بنیامین ، تقدیم کرده بود بیشتر از بنیامین خوشش می‌امد. حتا بعد‌ها از خواننده‌ای به نام بنیامین در ایران که اول‌ها بسیار از او بدش می‌آمد اما بالاخره به خاطر آهنگ آدم آهنی از وی هم خوشش آمد.
بدن زن جلویی در تکان‌های شدید و شاید هم نه آن‌چنان شدید به بدن وی نزدیک تر می‌شد و بوی‌اش به دماغ او نزدیک تر می‌شد. فکر می‌کرد به عنوان یک شاعر به بو و یا باز هم شاعرانه تر، به عطر بدن زن فکر کند و این تنهایی در به در شده را شاعرانه تر کند. اما خوب چیزی که به مشامش می‌خورد بیشتر بوی لباس آن زن جوان بود که قدش بلند بود و پوستش سفید بود و موهای‌اش مشکی بود و چشم‌های‌اش در آن نور متزلزل شده درون اتوبوس که از لای دست‌های آویزان و خیابان‌ها و دیوارهای بلند خانه‌ها می شکست، خیلی معلوم نبود. این را هم می‌دانست که هر بار واژه‌ی « چشم‌هایش» را می‌شنود یاد داستان « چشم‌هایش» بزرگ علوی می‌افتاد که این را به یاد داشت که وی جزو همان گروه ۵۲ نفر بوده است که یک ربطی احتمالا به واژه‌ای به نام« ارانی» هم دارد.
در همین واژه‌ی ارانی هم همیشه غیر از معنای این وازه یه گویش کلهری در زبان کوردی بی مقدمه یاد چپ می‌افتد و یاد این می‌افتاد که او اری او که حتا حالا که در یک کشور اروپایی هم به سر می‌برد اما جرات نمی‌‌کند نام‌اش را ببرد، اما او تمامی ۳ سال زندانی سیاسی را در زیر ۱۸ سالگی در میان زندانیان بیش از ۵۰ گروه سیاسی چپ آن‌هم در تبعید از شهر و محل زندگی خودش گذرانده بود و یاد دست‌های خودش افتاد که در آن کودکی و در آن زمستان سرد که به آن شهر دور رفتند و با او ملاقات کردند و دست‌های‌اش با شیشه‌ی کابین ملاقات تماس داشت و می دانست حتما چیزی با گوشه‌ی صورت او تماس داشته است که صورتش سیاه شده است. اما او برای دلخوشی به شخصیت اتوبوس سوار حالای ما گفته بود با دوستاش کشتی گرفته سرش به جایی خورده است. و یاد مرگ آن خبرنگار زن ایرانی -کانادایی افتاد که پزشک قانونی در باره‌ی مرگ وی نوشته بود.« نام زهرا کاظمی. مرگ بر اثر برخورد سر با یک جسم سخت»…
برخورد تمامی بالاتنه‌ی زن قدبلند اروپایی به تمامی بالاتنه اش و بخشی از صورتش این را به یاد او آورد که باید در بالاتر می نوشت که از بدن آن زن هیچ عطر و بویی بر نمی‌آمد به جز بویی که یا متعلق به نوع پارچه‌ی کاپشنش بود و یا مربوط به تمامی موادی که ممکن بود در یک روز قدم زدن بر لباس او نشسته باشد و این بو را تولید کرده باشد. هنوز هم تمامی زنانی که در این جا می‌دید« زن اروپایی» تلفظ می‌‌کند، به جز رنگین پوستان ، که در همین تایپ کردن این نوشته، پوستان را « پستان» تایپ کرد و بی خیال تپق‌های فرویدی شد و این را به غلط‌های همیشگی تایپی‌اش ربط داد اما بی خیال تر شد و اجازه داد ذهنش کمی با واژه‌ی « رنگین پستان» بازی کند. بازی کردن با پستان در تمامی فیلم‌ها و نوشته‌های سکسی و پورنو و عاشقانه و حتا رساله‌های شرعی برخی از مراجع مذاهب شیعه‌ی مسلمانان همیشه توصیه شده است. همین که پای رساله‌های دینی و شرعی و.. به میان آمد انگار ذهنش به سرعتی که هر راننده‌ای وقتی چراغ قرمز سبز می شود فوری می ‌خواهد حرکت کند، از آن جا گریخت و یادش آمد که وقتی این متن را شروع کرد قرار بود. چیز دیگری بنویسد.
چیزی ساده شبیه این‌که…
دستش که به میله‌ی اتوبوس بود. دست دیگری هم آن‌جا به همان میله آویزان بود. مثل تصویر آویزان شدن انسان از زندگی شهری تکراری. دست دیگر متعلق به زنی جوان و قد بلند اروپایی بود. با پوستی سفید و موهایی مشکی که احتمالا موهایش را رنگ کرده باشد. دست‌هایشان با هم کمی تماس پیدا کرد. با چند کلمه‌ی ساده که بلد بود از زبان زن قد بلند اروپایی سر گفت و گو باز شد و در اتوبوس در ایستگاهی نزدیک باز شد. چشم‌های زن قد بلند مو مشکی اروپایی که رنگ چشم‌هایش مشخص نبود به اشاره‌ای باز شد چیزی شبیه یک دعوت نامشخص به پیاده شدن. چیزی که در آن نگاه باز شده تردید از هر دو جنسش برای هر دو جنس در آن باقی بود. یعنی هم آن یکی جنس دقیقا از دعوت خودش مطمئن نبود و هم این یکی جنس نمی‌توانست دقیقا اطمینان حاصل کند که واقعا در آن نگاه باز شده خبری از یک دعوت هست. اما قدم‌ها از پشت سر هم رفتند و از یک چراغ قرمز که با کمی انتظار و کمی نگاه رد و بدل شدن میان خنده‌هایی که زورکی نیست اما ناخودآگاه انگار برای رفع موانع درونی و یا تربیتی و یا جنسیتی و یا..بالاخره برای یک « یا»یی می‌اید و چراغ سبز می شود و آن سوی چراغ زن می گوید « اسم من …است..» و « نایس تو میت یو..» اسمش را به خاطر سانسور نقطه چین نگذاشته است. اسمش یادش نمانده است او هنوز به این اسم ها عادت نکرده است. کلمات وقتی کم‌اند گاهی عذاب آورند و گاهی پیش برنده. پیش تر می‌روند زن احتمالا چیزی شبیه این که من وقت دارم یک نوشیدنی با هم بخوریم گفته است و البته این را هم گفته است که خانه‌اش این نزدیکی است را به بهانه‌ی این‌که دلیل وقت داشتنش را توضیح داده باشد گفته است. یعنی حتما برای این مردی که هیچ کس باورش نمی‌شود بسیار خجالتی است حتما باید چنین جمله‌ای گفته شده باشد که کمی جراتش بعد از چسپیدن دست‌هایش به میله‌ی اتوبوس و وقایع بعدی زیاد شده باشد.
وقتی که به انتهای این جای این نوشته دارد نزدیک می‌شود. سعی می‌کند انحناهای خطوط منحنی بدن زن، سعی می‌کند عطر بدن زن، سعی می‌کند رنگ ملافه و وسایل درون اتاق کوچک زن را به یاد آورد و برای جذابیت یا توصیف فضا از آن استفاده کند. اما هیچی یادش نمی‌آید. زیرا وی در اتوبوس اصلا تنها نبود. با دو دوست دیگرش بودو داشتند بر می گشتند خانه‌ی یکی دیگر از دوستان‌شان و در تمام طول مدت نوشتن این متن به شعری که چند ساعت پیش در فیس بوکش گذاشته بود فکر می‌کرد . به این‌که دارد به کمک در به در کردن خودش در این روزها سعی می‌کند زندگی را بگذراند. تا شاید روزی زندگی شبیه چیزی شود که بتوان اتفاقی شبیه این در آن رخ دهد. به این که او با ضمیر مونث نویسنده‌ی این قصه بود. که اصلا قدش بلند نبود و پوستش سفید نبود و اروپایی هم نبود و نزدیک هم نبود ..اما عطر بدنش عطر بدن زن بود…..

شین-شین

*شهروفرنی...ترکیبی است از « شهر و شیزوفرنی»